Przelicznik jednostek powierzchni – sprawdź 296 jednostek

Wpisz liczbę w polu Konwertuj z i wybierz jej jednostkę z listy pod polem, a pod polem Konwertuj na wybierz jednostkę, na którą chcesz ją zamienić. Wynik pojawia się już podczas pisania. Działa to też w drugą stronę: gdy wpiszesz liczbę w polu Konwertuj na, przelicznik policzy wartość dla pierwszego pola.

Obie listy mają te same 296 jednostek podzielone na 37 grup. Na początku stoi grupa Najczęściej używane, czyli metr kwadratowy, ar, hektar i kilometr kwadratowy. Zaraz za nią są pozostałe jednostki metryczne oraz dawne miary polskie, rosyjskie i austriackie, a dalej jednostki imperialne i amerykańskie, dawne miary innych krajów Europy i Ameryki Łacińskiej, azjatyckie, starożytne i biblijne.

Jednostki nie musisz szukać na liście. Wpisz ją razem z liczbą, np. „15 arów” albo „2,5 hektara”, a przelicznik sam ustawi ją przy polu i napisze pod nim, którą wybrał. Niektóre nazwy mają kilka odmian, bo każda dzielnica i każde państwo miały kiedyś własną morgę albo własny łan. Gdy wpiszesz samo słowo „morga”, „włóka”, „łan” albo „pręt kwadratowy”, przelicznik weźmie odmianę domyślną, napisze pod polem, którą ustawił, i przypomni, że inną wybierzesz z listy. Dawne jednostki, których wartości nie da się podać jedną liczbą, mają pod polami linijkę z wartością, z której liczymy, a gdy źródła podają zakres, także ten zakres.

Przycisk Kopiuj wynik kopiuje liczbę z pola Konwertuj na, a Wyczyść wszystko czyści oba pola.

Hektar ma 10 000 m², czyli 100 a, a ar ma 100 m². Hektar to pole kwadratu o boku 100 m[1], a ar to dekametr kwadratowy, czyli kwadrat o boku 10 m[2]. Kilometr kwadratowy ma 100 ha, więc hektar jest od niego sto razy mniejszy.

Nazwa aru pochodzi przez francuskie are od łacińskiego słowa area, czyli plac[2], a hektar to sto arów, stąd przedrostek hekto-[1]. Hektar przyjął Międzynarodowy Komitet Miar w 1879 roku. Dziś broszura układu SI wymienia go wśród jednostek spoza SI, których używa się razem z SI, i pisze, że służy do wyrażania powierzchni terenu[3]. W Polsce ar i hektar są legalnymi jednostkami pola powierzchni gruntów rolnych i terenów budowlanych[4].

Ar wygodnie opisuje działkę budowlaną. Działka 10 arów ma 1 000 m², np. 25 × 40 m, a działka o powierzchni 0,5 ha to 50 a. Gdy w ogłoszeniu stoi 1500 m², to 15 a, czyli 0,15 ha.

Do porównań często służy boisko piłkarskie. Przepisy gry w piłkę nożną, które wydaje IFAB, pozwalają na boisko o długości od 90 do 120 m i szerokości od 45 do 90 m, a do meczów międzynarodowych o długości od 100 do 110 m i szerokości od 64 do 75 m[5]. Boisko meczu międzynarodowego ma więc od 0,64 ha do 0,825 ha, czyli mniej niż hektar. Dopiero największe dopuszczalne boisko, 120 × 90 m, ma 1,08 ha.

Metr kwadratowy ma 10 000 cm². To pole kwadratu o boku 1 m[6] i jednostka pola powierzchni w układzie SI[3]. Przy jednostkach pola współczynnik długości podnosisz do kwadratu: metr ma 100 cm, więc kwadrat o boku metra mieści 100 × 100 kwadratów o boku centymetra. Same długości zamienisz w przeliczniku jednostek długości.

Dlatego sąsiednie jednostki metryczne pola różnią się stukrotnie: 1 cm² to 100 mm², 1 dm² to 100 cm², a 1 m² to 100 dm². Kilometr ma tysiąc metrów, więc kilometr kwadratowy ma 1 000 000 m². Broszura SI zapisuje tę zasadę wprost: przedrostek tworzy z jednostką jeden symbol, który podnosi się do potęgi w całości[3]. Zapis cm² oznacza więc kwadrat centymetra, czyli (0,01 m)² = 0,0001 m². Z tego samego powodu hektometr kwadratowy to hektar[3], a dekametr kwadratowy to ar, więc przelicznik przyjmie też zapis „hm2” i „dam2”.

Powierzchnię pokoju liczysz, mnożąc jego długość przez szerokość: pokój o wymiarach 4 × 5 m ma 20 m². Gdy wymiary masz w centymetrach, np. 380 × 520 cm, wynik 197 600 cm² podziel przez 10 000 i dostaniesz 19,76 m².

Najmniejsze jednostki tej grupy to mikrometr kwadratowy i nanometr kwadratowy. Ich wartości są tak małe, że przelicznik zapisuje je z potęgą dziesięciu.

Dekar (daa) to 1 000 m², czyli dziesięć arów. Brytyjska ustawa o miarach wymienia go obok aru i hektara[7], a na co dzień używa się go m.in. w Norwegii i Bułgarii[8]. Tyle samo ma dziś grecka stremma[9], norweski mål[10] i turecki dönüm, który ma 1000 m² od ustawy z 1945 roku[11].

W ewidencji gruntów i budynków pole powierzchni działki wykazuje się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha[12], a wypis z rejestru gruntów przenosi informacje z tej ewidencji[12]. Czwarte miejsce po przecinku to więc metr kwadratowy, bo 0,0001 ha to 1 m². Działka zapisana jako 0,0835 ha ma 8,35 a, czyli 835 m²: dwie pierwsze cyfry po przecinku to ary, a dwie ostatnie metry kwadratowe. Dla działek, których powierzchni od założenia ewidencji nie obliczono z taką precyzją, rozporządzenie dopuszcza zapis do 0,01 ha[12], czyli z dokładnością do aru.

Morga nowopolska ma 0,559872 ha, a włóka nowopolska, czyli 30 mórg, ma 16,79616 ha[13][14]. Z powierzchnią ok. 0,56 ha morgę kojarzy się dziś najczęściej[15] i tę właśnie odmianę przelicznik ustawia, gdy wpiszesz samo słowo „morga”.

Skąd się wzięła morga i dlaczego było ich kilka

Nazwa pochodzi od niemieckiego Morgen, czyli ranek. Morga oznaczała obszar, który jeden człowiek mógł w ciągu dnia skosić albo zaorać, a rozmiary morgi były różne, bo każda prowincja miała swoją miarę[16]. Konstytucja sejmu konwokacyjnego z 1764 roku uznała za miarę ogólną całej Rzeczypospolitej morgę chełmińską o powierzchni 0,5985 ha. W 1818 roku, z mocą od 1 stycznia 1819 roku, Królestwo Polskie zmniejszyło ją do ok. 0,5598 ha i przyjęło jako jedną z urzędowych miar nowopolskich[15]. Morgę z 1764 roku znajdziesz na liście jako morga staropolska (koronna).

Miary nowopolskie obowiązywały oficjalnie do 1849 roku, a później zastąpiły je miary rosyjskie, choć z nowopolskich korzystano dalej[13]. Przelicznik morgi nowopolskiej na hektary stosowano praktycznie do połowy XX wieku[16]. Nowopolska morga miała 300 prętów kwadratowych, a pręt miał 4,32 m[13], więc pręt kwadratowy nowopolski ma 18,6624 m², a sznur kwadratowy nowopolski, czyli sto takich prętów, 1 866,24 m².

Jak liczono pole w miarach staropolskich

Staropolskie miary pola liczono w łokciach kwadratowych. Pręt mierniczy miał 7,5 łokcia, a kwadrat o takim boku, czyli 56,25 łokcia kwadratowego, nazywano kopanką. Dziesięć kopanek dawało zagon, sto kopanek sznur kwadratowy, trzy sznury kwadratowe morgę, a trzydzieści mórg włókę[17]. Przez stulecia zmieniały się jednak długości łokci, a z nimi wartość tych miar w metrach, dlatego Stamm podaje osobne tabele dla łokcia krakowskiego, koronnego, chełmińskiego, nowopolskiego i litewskiego[17]. Na liście są więc morga krakowska, morga staropolska (koronna), morga chełmińska i morga litewska. Mórg litewski był o ćwierć większy od nowopolskiego[14], a przelicznik liczy go jako ok. 0,724 ha.

Zygmunt Gloger odróżniał włókę od łanu tak: włóka oznaczała 30 mórg pola ornego, a łan wymiar całego gospodarstwa razem z łąkami i wygonami, różny w różnych stronach[14]. Włóka chełmińska (staropolska) miała ok. 17,955 ha[14]. Łan frankoński (wielki) miał 729 000 łokci kwadratowych i mierzono go łokciem krakowskim[17], więc przelicznik liczy go jako ok. 25 ha. W łanie frankońskim liczono też mniejsze miary: staje, czyli 1/18 łanu, i wiertel[17].

Łany wójtowskie i królewskie były kilka razy większe. Franciszek Piekosiński tłumaczył to tak: król, który pozwalał wójtowi założyć nową wieś, dawał mu ziemi kilka razy więcej niż kmieciom, czyli trzy albo cztery zwykłe łany[15]. Łan królewski (wójtowski) ma więc ok. 53,86 ha, a łan staropolski, liczony na 126 mórg[15], aż ok. 151 ha.

Morgi w zaborach

W XIX wieku w zaborze pruskim powierzchnię gruntów podawano w morgach pruskich, a w austriackim w morgach austriackich[15]. Morga pruska, czyli magdeburska, miała 180 prętów pruskich i ok. 25,53 ara[16], więc była ponad dwa razy mniejsza od nowopolskiej. W Małopolsce w latach 1791–1876 liczono w morgach dolnoaustriackich (Joch) po 1600 sążni wiedeńskich kwadratowych, czyli ok. 5755 m²[16]. Jedna trzecia takiej morgi to miara[16], a Mittmel to 225 sążni wiedeńskich kwadratowych[18].

W zaborze rosyjskim po 1849 roku obowiązywały miary rosyjskie[13], a grunty mierzono w nich dziesięcinami. Dziesięcina to 2400 sążni rosyjskich kwadratowych[19], a sążeń kwadratowy to 9 arszynów kwadratowych[20]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje, że dziesięcina ma 1,95 morgi nowopolskiej[16], a przelicznik daje ok. 1,95. Jednostki metryczne weszły w zaborze pruskim w 1872 roku, a w austriackim w 1876 roku. W zaborze rosyjskim można ich było używać od 1875 roku[21].

Akr ma 4 046,8564224 m², czyli ok. 0,4047 ha. Brytyjska ustawa o miarach definiuje go jako 4840 jardów kwadratowych[7], a hektar ma ok. 2,471 akra. Stopa kwadratowa ma dokładnie 0,09290304 m²[22], więc metr kwadratowy to ok. 10,76 stopy kwadratowej. Mieszkanie opisane jako 1000 sq ft ma ok. 92,9 m².

Mila kwadratowa ma 640 akrów, a rood ćwierć akra, czyli 1210 jardów kwadratowych[7]. Pręt kwadratowy angielski ma 272,25 stopy kwadratowej, a 160 takich prętów daje akr[23]. Łańcuch kwadratowy to dziesiąta część akra[22], a furlong kwadratowy to 10 ac.

W amerykańskim podziale gruntów sekcja (section) to kwadrat o boku mili, czyli 640 akrów, a ćwierć sekcji ma 160 akrów[24]. Township ma 36 sekcji, czyli 36 mil kwadratowych[22]. W budownictwie square to 100 stóp kwadratowych[22], czyli 9,290304 m².

Stany Zjednoczone miały też stopę pomiarową (US survey foot) równą 1200/3937 m, minimalnie dłuższą od stopy zwykłej[23]. Od 1 stycznia 2023 roku NIST zaleca, żeby używać jej tylko w zastosowaniach historycznych[22]. Z tej stopy liczy się akr pomiarowy USA, który ma ok. 4 046,87261 m², czyli ok. 1,6 dm² więcej niż akr zwykły.

Circular mil to pole koła o średnicy jednej tysięcznej cala. W USA i Kanadzie podaje się w nim przekrój przewodów elektrycznych, a grube przewody opisuje się w kcmil, czyli tysiącach circular mil[25]. Przewód 250 kcmil ma ok. 127 mm². Mil kwadratowy to kwadrat o boku jednej tysięcznej cala. Barn (b) to 10⁻²⁸ m² i służy w fizyce jądrowej do wyrażania przekrojów czynnych, a angstrem kwadratowy to kwadrat angstrema, czyli 10⁻²⁰ m²[26].

Akr irlandzki miał 7840 jardów kwadratowych[27], a akr szkocki ok. 5080 m²[28]. Starsze miary angielskie mierzyły raczej wartość ziemi niż jej pole. Hide (hyda) oznaczała ziemię, z której mogło się utrzymać jedno gospodarstwo domowe, i służyła do wymiaru podatków, a dzieliła się na cztery virgaty[29]. Dlatego przelicznik liczy hidę, virgatę, oxgang i karukatę z nominalnej liczby akrów i zawsze ze słowem „ok.”.

Niemcy

Prusy w ustawie z 1816 roku ustaliły, że morga (Morgen) ma 180 prętów pruskich kwadratowych, a 30 mórg tworzyło hufę[30]. Polską nazwą hufy jest włóka reńska[14]. W Bawarii Tagwerk (bawarski) miał według ustawy z 1869 roku ok. 3407 m², a jego setną częścią był Dezimal[31]. Badenia od 1810 roku liczyła morgę jako 36 arów[32], a Wielkie Księstwo Hesji jako 25 arów[33].

Dziś w Niemczech morgę zrównuje się zwykle z 25 arami[34] i taką znajdziesz na liście jako morga (dzisiejsza niemiecka, 25 arów). Własne morgi miały też Wirtembergia, Saksonia, Hanower i Meklemburgia[34], a Frankfurt nad Menem liczył Feldmorgen o powierzchni ok. 2025 m²[33].

Szwajcaria

Stopa szwajcarska miała 30 cm[35], więc szwajcarskie miary kwadratowe mają okrągłe wartości w metrach. W 1838 roku w niemieckojęzycznej Szwajcarii ujednolicono juchart (Juchart) na 36 arów, w kantonie Vaud już w 1822 roku pose na 45 arów, a w Ticino w 1826 roku pertikę na 5 arów[36]. Mannwerk, nazywany też Tagwan, był miarą szacunkową łąk, od 29 do 32 arów[37].

Czechy

Od 1765 roku czeski korzec (korec) miał ok. 2877,5 m², czyli połowę wiedeńskiej morgi[38], a měřice jej trzecią część, ok. 1918 m²[39]. Wcześniej korzec staroczeski miał ok. 2850 m²[38]. Czeskie łany z lat 1268–1756 liczono w kopach zagonów: łan królewski miał 12 kop, czyli 27,9452 ha[15].

Francja, Belgia i Quebec

Arpent zawsze miał 100 perches carrées, ale perche bywała różna: paryska miała 18 stóp, zwykła 20, a perche des eaux et forêts 22 stopy[40]. Dlatego arpent paryski (arpent de Paris) ma ok. 3 418,9 m², a arpent des eaux et forêts ok. 5 107,2 m². Vergée to 25 perches carrées[41]. Kanadyjska ustawa o miarach podaje arpent jako 32 400 stóp kwadratowych miary francuskiej[42], a własne wartości arpentu miały też Luizjana i Missouri[43]. W Belgii liczono w bonniers, np. bonnier z Liège miał ok. 8716 m²[44].

Hiszpania i Ameryka Łacińska

Hiszpańskie tablice z 1852 roku przeliczyły na system metryczny miary każdej prowincji[45]. Fanega kastylijska (marco real) ma 9216 var kwadratowych, czyli ok. 6 439,6 m², ale fanegi prowincji różniły się kilkukrotnie: od ok. 715 m² w Huesce do ok. 7 006 m² w Albacete[45].

Manzana w Ameryce Środkowej to 10 000 var kwadratowych, ok. 6987 m²[46]. W Portoryko ustawa o miarach z 1968 roku podaje cuerdę jako 3930,395625 m²[47], w Kolumbii fanegada ma 6400 m²[48], a caballería kubańska ok. 13,42 ha[46].

Portugalia i Brazylia

Braça miała 2,2 m, więc braça kwadratowa ma dokładnie 4,84 m²[49]. W Brazylii ziemię liczy się w alqueires: alqueire paulista to 50 × 100 braças, czyli 2,42 ha, a alqueire mineiro 100 × 100 braças, czyli 4,84 ha[50].

Włochy

Każde włoskie państwo przed zjednoczeniem miało własne miary, a tablice z 1877 roku przeliczyły je na system metryczny[51]. Pertica mediolańska ma ok. 654,5 m²[52], giornata piemoncka po reformie z 1818 roku ok. 3810 m²[53], a biolca ferraryjska ok. 6524 m², czyli ponad dwa razy więcej niż biolca modeńska[54].

W Skandynawii pole mierzono ziarnem do zasiewu. Duńska tønde land to ziemia, którą obsiewało się beczką ziarna. Od 1683 roku miała 14 000 łokci kwadratowych, czyli 5516,24 m², a zniesiono ją w 1907 roku[55]. Szwedzki tunnland ustalono w latach 30. XVII wieku na 56 000 stóp kwadratowych, czyli ok. 4936,6 m²[56], a dawny norweski mål miał 10 000 stóp kwadratowych[10].

Morga reńska (Rijnlandse morgen) miała ok. 8516 m²[57]. Holenderscy osadnicy zanieśli morgę do Afryki Południowej, gdzie dziś przelicza się ją jako 0,856532 ha[58].

Dawny dönüm osmański miał ok. 919 m²: w Turcji 918,393 m² aż do ustawy z 1945 roku[11], a w Palestynie 919,3 m² do 1928 roku[59]. Na Cyprze donum to 14 400 stóp kwadratowych[59]. W Egipcie ziemię liczy się w feddanach po ok. 4200,83 m², a feddan dzieli się na 24 kiraty, kirat zaś na 24 sahmy[60]. Afgański dżerib ma 2000 m²[61].

Japońskie tsubo to kwadrat o boku sześciu shaku, czyli 400/121 m²[62], ok. 3,306 m². Mieszkania w Japonii opisuje się też liczbą mat tatami (jō), a w ogłoszeniach nieruchomości jedna mata to co najmniej 1,62 m²[63]. Chińskie mu ma 6000 chińskich stóp kwadratowych, a qing sto mu[64], więc hektar to 15 mu. Tajski rai ma 1 600 m², ngan 400 m², a wa kwadratowa 4 m²[65].

W Wietnamie miary zależały od regionu: na północy mẫu miał 3600 m² i dzielił się na 10 sào, a na południu công liczono jako 1000 m²[66]. Na Jawie pola mierzono w bahu (bouw), ok. 7096,5 m²[46]. W Indiach bigha nie ma jednej wielkości i zależy od stanu[67], dlatego na liście są trzy bighi i dwie kathy z regionem w nazwie. Guntha to 1/40 akra[68], a cent to 1/100 akra[69].

Jugerum, zwykła miara gruntu u Rzymian, miało 240 × 120 stóp rzymskich, czyli 28 800 stóp kwadratowych. Dwa jugera tworzyły heredium, sto heredia centurię, a cztery centurie saltus[70]. Przelicznik liczy je ze stopy rzymskiej 0,296 m, tej samej co w przeliczniku długości, więc jugerum (morga rzymska) ma ok. 2 520 m².

Grecki pletron kwadratowy to 10 000 stóp kwadratowych, a arura grecka czwarta część pletronu[71]. W Egipcie podstawą był setat, czyli 10 000 łokci kwadratowych, ok. 2756 m²[72]. W Mezopotamii sar był kwadratem o boku jednego pręta (nindan), ok. 36 m², a sto sarów dawało iku[73].

Biblia mierzy pole ilością ziarna do zasiewu albo pracą zaprzęgu. Beit sea to pole, na którym wysiewa się jedną sea ziarna, według Jewish Encyclopedia 2500 łokci kwadratowych[74]. W hebrajskim tekście Iz 5,10 stoi cemed, czyli pole, które para wołów zaorze w jeden dzień[75], a Biblia Tysiąclecia oddaje to słowem „morga”: „dziesięć morgów winnicy dadzą jeden bat”[76]. Przelicznik liczy cemed (jarzmo) jako ok. 1 400 m², z mezopotamskiego szacunku 6480 łokci kwadratowych[75].