Przelicznik jednostek ciśnienia – sprawdź 53 jednostki

Wpisz liczbę w polu Konwertuj z i wybierz jej jednostkę z listy pod polem, a pod polem Konwertuj na wybierz jednostkę, na którą chcesz ją zamienić. Wynik pojawia się już podczas pisania. Działa to też w drugą stronę: liczba wpisana w polu Konwertuj na przeliczy się na jednostkę pierwszego pola.

Obie listy mają te same 53 jednostki w 8 grupach: Najczęściej używane, Układ SI, Bar, atmosfera i inne spoza SI, Kilogram-siła (atmosfera techniczna), Słup rtęci i tor, Słup wody, Imperialne i amerykańskie, Nadciśnienie. Grupa Najczęściej używane obejmuje jednostki od paskala po megapaskal.

Jednostki nie musisz szukać na liście. Wpisz ją razem z liczbą, np. „2,2 bar”, „32 psi”, „3 at” albo „5000 mm słupa wody”, a przelicznik sam ustawi ją przy polu i napisze pod nim, którą wybrał. Samo słowo „atmosfera” oznacza atmosferę fizyczną, a samo „słup wody” milimetry słupa wody. W obu przypadkach pod polem pojawi się uwaga, że odmian jest kilka, a inną wybierzesz z listy.

Liczbę z minusem przyjmują tylko jednostki z grupy Nadciśnienie, bo podciśnienie to po prostu ujemne nadciśnienie. Ciśnienie w barach, paskalach czy psi z tamtych grup jest ciśnieniem bezwzględnym, które nie spada poniżej zera, więc przy minusie pole wyświetli komunikat.

Przycisk Kopiuj wynik kopiuje liczbę z pola Konwertuj na, a Wyczyść wszystko czyści oba pola.

Bar ma dokładnie 100 000 Pa, czyli 100 kPa i 1 000 hPa[1]. Psi, czyli funt na cal kwadratowy, to ok. 6,89476 kPa, dlatego 1 bar to ok. 14,5038 psi, a 1 psi to ok. 0,0689476 bar.

W praktyce oznacza to, że ciśnienie w barach mnożysz przez ok. 14,5, żeby dostać psi. Gdy instrukcja auta podaje 2,2 bar, a kompresor na stacji pokazuje psi, ustaw ok. 31,9 psi. Gotowe tabele dla pojedynczych par mają konwerter barów na psi, konwerter psi na bary, konwerter kPa na psi i konwerter atmosfer na psi.

Paskal (Pa) to jednostka ciśnienia w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI). Odpowiada sile jednego niutona rozłożonej równo na metrze kwadratowym[2], a nazwę ma od francuskiego fizyka Blaise’a Pascala[3]. Tym samym paskalem mierzy się naprężenie w materiałach, czyli siłę, która rozkłada się w ich przekroju[3].

Paskal to bardzo małe ciśnienie, dlatego zwykle używa się go z przedrostkiem. Hektopaskal to sto paskali i jest dokładnie równy milibarowi, w którym meteorolodzy od dawna podawali ciśnienie powietrza[4]. Dlatego w hektopaskalach podaje się dziś ciśnienie atmosferyczne, także w prognozach pogody[3]. Kilopaskal to tysiąc paskali, a megapaskal milion. Niuton na milimetr kwadratowy to dokładnie 1 MPa, bo milimetr kwadratowy jest milion razy mniejszy od metra kwadratowego, więc w obliczeniach wytrzymałości stali i betonu oba zapisy oznaczają tę samą liczbę. Gigapaskale spotkasz przy sztywności materiałów, a niuton na centymetr kwadratowy to 10 kPa, czyli 0,1 bar.

Bar to okrągła wartość 100 000 Pa. Nie należy do układu SI, ale jego nazwę i symbol przyjęła Generalna Konferencja Miar w 1948 roku, a Międzynarodowe Biuro Miar wymienia go wśród jednostek spoza SI, które wciąż są w powszechnym użyciu[1]. W Polsce bar jest legalną jednostką miary ciśnienia[5]. Milibar to tysięczna część bara, czyli dokładnie 1 hPa.

Atmosfera fizyczna, nazywana też normalną (atm), to 101 325 Pa. Taką wartość do ogólnego użytku przyjęła Generalna Konferencja Miar w 1954 roku[6]. Odpowiada ona średniemu ciśnieniu powietrza na poziomie morza i ciśnieniu słupa rtęci o wysokości 760 mm[7]. Atmosfera jest więc o ok. 1,3% większa od bara: 1 atm to 1,01325 bar, a 1 bar to ok. 0,986923 atm.

Dyna na centymetr kwadratowy (barye) pochodzi z dawnego układu jednostek CGS i ma 0,1 Pa, czyli milionową część bara. Dawniej również ją nazywano „barem”, przez co myliła się z dzisiejszym barem[8].

Od bara pochodzą też jednostki z innymi przedrostkami. Mikrobar (µbar) ma tyle samo co barye, czyli 0,1 Pa, i używa się go w akustyce. Decybar (dbar) to 10 kPa. W oceanografii podaje się w nim ciśnienie wody, bo w wodzie słodkiej ciśnienie rośnie o 1 dbar co 1,019716 m głębokości, czyli mniej więcej co metr. Kilobar (kbar) to 100 MPa i używa się go w geologii, zwłaszcza w petrologii eksperymentalnej. Na liście są też centybar (cbar) i megabar (Mbar)[4]. Megabar i milibar różnią się w zapisie tylko wielkością litery M, dlatego megabar wpisz w polu jako „Mbar” z wielkim M, a milibar jako „mbar” z małym m.

Piez (pz), po francusku pièze, to jednostka ciśnienia z układu jednostek MTS, czyli metr, tona i sekunda. Ten układ wprowadzono we Francji w 1919 roku, a w ZSRR używano go w latach 1933–1955. Siłę mierzono w nim w stenach, a sten to 1000 niutonów, więc piez ma 1 kPa[9]. Hektopiez (hpz) to sto piezów, czyli dokładnie 1 bar, i w tej jednostce wyskalowano niektóre manometry[10].

Atmosfera techniczna (at) to ciśnienie, które wywiera jeden kilogram-siła rozłożony na centymetrze kwadratowym[11], czyli 98 066,5 Pa[12]. Jest o ok. 3,2% mniejsza od atmosfery fizycznej: 1 at to ok. 0,9678 atm i dokładnie 0,980665 bar. Tyle samo wynosi nacisk słupa wody o wysokości 10 m[11].

Kilogram-siła to siła, z jaką Ziemia przyciąga masę 1 kg przy przyspieszeniu ziemskim 9,80665 m/s². W Polsce oznacza się go symbolem kG, w Niemczech, Austrii i na Węgrzech nazywa się go kilopondem (kp), a symbol kgf zaleciła w 1955 roku międzynarodowa organizacja miar[13]. Dlatego atmosferę techniczną zapiszesz w polu jako „at”, „kG/cm²”, „kp/cm²”, „kgf/cm²” albo „kg/cm²”, a przelicznik za każdym razem ustawi tę samą jednostkę.

Z kilograma-siły powstają też pozostałe jednostki tej grupy, a trzy z nich są dokładnie równe słupom wody: gram-siła na centymetr kwadratowy to tyle co centymetr słupa wody, kilogram-siła na metr kwadratowy tyle co milimetr słupa wody[14], a tona-siła na metr kwadratowy tyle co metr słupa wody. Kilogram-siła na milimetr kwadratowy to 9,80665 MPa.

Milimetr słupa rtęci (mmHg) ma dziś stałą wartość 133,322387415 Pa. Wcześniej był to nacisk słupa rtęci o wysokości milimetra i gęstości 13,5951 g/cm³, stąd nazwa[15]. W Polsce milimetr słupa rtęci jest legalną jednostką miary tylko dla ciśnienia krwi i innych płynów ustrojowych[5] i w nim ciśnieniomierze pokazują wynik pomiaru. Wynik 120/80 mmHg to ok. 16 i 10,7 kPa.

Tor to 1/760 atmosfery fizycznej, czyli 133,322368421053 Pa[16]. Ma prawie tę samą wartość co milimetr słupa rtęci, ale obie jednostki zdefiniowano osobno: 1 tor to ok. 0,999999858 mmHg[16]. Różnica to mniej niż jedna milionowa wartości, ale przelicznik i tak trzyma obie jednostki osobno. Militor to tysięczna część tora, a mikrometr słupa rtęci (mikron) tysięczna część milimetra słupa rtęci.

Cal słupa rtęci (inHg) służy w USA w prognozach pogody, w chłodnictwie i w lotnictwie. Wysokościomierze samolotów w Ameryce Północnej i Japonii ustawia się w calach słupa rtęci, a w większości innych krajów w hektopaskalach. Powyżej wysokości przejściowej piloci ustawiają ciśnienie wzorcowe 29,92 inHg, czyli 1 013,25 hPa[17]. Przelicznik pokaże między nimi różnicę czterech setnych hektopaskala, bo 29,92 jest zaokrągleniem: 29,92 inHg to ok. 1 013,21 hPa, a 1 013,25 hPa to ok. 29,9213 inHg. Stopa słupa rtęci ma 12 cali słupa rtęci.

Wartość słupa rtęci zależy od jej gęstości, a więc od temperatury. Starsza literatura amerykańska liczyła cal słupa rtęci w 60 °F[17], dlatego na liście są też cal słupa rtęci w 32 °F i cal słupa rtęci w 60 °F, a obok nich centymetr słupa rtęci w 0 °C. Mają tyle cyfr, ile podaje NIST[12], a przelicznik pisze o tym pod polami.

Milimetr słupa wody to 9,80665 Pa, czyli dokładnie tyle co kilogram-siła na metr kwadratowy[14]. Przelicznik liczy słupy wody dla gęstości 1 000 kg/m³ i przyspieszenia normalnego, tak jak tabele NIST[12]. Metr słupa wody to więc 0,0980665 bar, a 10 m słupa wody to 0,980665 bar, czyli prawie dokładnie jeden bar.

W milimetrach słupa wody producenci podają wodoodporność namiotów, kurtek i tkanin. Liczba mówi, jak wysoki słup wody utrzyma materiał, zanim woda zacznie przez niego przesiąkać: tkanina z oznaczeniem 5 000 mm zatrzyma słup wody o wysokości pięciu metrów[18]. W barach to 0,4903325 bar, a w kilopaskalach 49,03325 kPa.

Centymetr słupa wody służy w medycynie: w nim podaje się ciśnienie, na które ustawia się aparat CPAP, ciśnienie w wentylacji mechanicznej i ośrodkowe ciśnienie żylne. Metr słupa wody spotkasz w sieciach wodociągowych[19]. W Ameryce Północnej cal słupa wody służy do pomiaru niskiego ciśnienia powietrza i gazów, np. gazu ziemnego w domowej instalacji, które wynosi zwykle 6–7 cali słupa wody[20], czyli ok. 15–17 mbar. Stopa słupa wody ma 12 cali słupa wody.

Nurkowie używają słupa wody morskiej. Według podręcznika nurkowania marynarki wojennej USA metr słupa wody morskiej ma z definicji 0,1 bar, więc 10 msw to dokładnie 1 bar, a 1 psi to 2,25 stopy słupa wody morskiej[21]. Stopa słupa wody morskiej (fsw) to więc ok. 3,06434 kPa, a 33 fsw to ok. 0,998 atm. Na liście są też centymetr słupa wody w 4 °C, cal słupa wody w 39,2 °F, cal słupa wody w 60 °F i stopa słupa wody w 39,2 °F, liczone dla wody w podanej temperaturze[12].

Psi to funt-siła na cal kwadratowy, czyli ciśnienie, które wywiera ciężar jednego funta rozłożony na calu kwadratowym. Ponieważ funt ma dokładnie 0,45359237 kg, a cal 2,54 cm, psi ma stałą wartość ok. 6 894,757 Pa[12]. Funt na stopę kwadratową (psf) to 1/144 psi[22], bo stopa kwadratowa ma 144 cale kwadratowe.

Kip to 1 000 funtów-siły, którego amerykańscy inżynierowie budownictwa używają do dużych sił[23]. Od niego pochodzi kilofunt na cal kwadratowy (ksi), którego używa się głównie w nauce o materiałach, bo wytrzymałość na rozciąganie w psi wychodzi bardzo dużą liczbą[24]. 1 ksi to ok. 6,895 MPa. Na liście są też tona krótka na cal kwadratowy (2 000 funtów-siły na cal kwadratowy), tona długa na cal kwadratowy (2 240 funtów-siły) i poundal na stopę kwadratową z dawnego angielskiego układu jednostek[12].

Nadciśnienie to różnica między ciśnieniem w zbiorniku, oponie czy rurze a ciśnieniem powietrza dookoła. Ciśnienie w oponach i ciśnienie krwi podaje się umownie właśnie jako nadciśnienie, a ciśnienie atmosferyczne i ustawienia wysokościomierza jako ciśnienie bezwzględne, liczone od próżni. Dlatego ciśnieniomierz do opon pokazuje zero, gdy w oponie jest tyle samo powietrza co na zewnątrz[25].

Gdy trzeba wyraźnie odróżnić oba rodzaje, do jednostki dopisuje się literę: „g” oznacza nadciśnienie, a „a” ciśnienie bezwzględne, np. psig i psia[25]. W Niemczech na dawnych urządzeniach do pompowania opon na stacjach paliw spotkasz atü, czyli nadciśnienie w atmosferach technicznych[26]. Te trzy jednostki stoją na liście w grupie Nadciśnienie.

Przelicznik liczy nadciśnienie od atmosfery normalnej, czyli od dokładnie 101 325 Pa. Prawdziwe ciśnienie powietrza zmienia się z pogodą i wysokością[25], więc w danym miejscu i dniu ciśnienie bezwzględne może się od wyniku nieco różnić. Przy tym założeniu 0 barg to 1,01325 bar, opona napompowana do 2,2 barg ma w środku 3,21325 bar ciśnienia bezwzględnego, a 32 psig to ok. 46,7 psia.

Podciśnienie wpiszesz z minusem: −0,8 barg to 0,21325 bar ciśnienia bezwzględnego. Najniższa możliwa wartość to −1,01325 barg, bo przy niej ciśnienie bezwzględne spada do zera, czyli do idealnej próżni. Liczba mniejsza da komunikat pod polem. To samo widać na manometrze ze zdjęcia: skala w barach zaczyna się od −1, a 1 bar to ok. 29,5 inHg, stąd napis −29,5 in Hg.