Liczby arabskie na rzymskie – konwerter liczb i dat

Rozbij liczbę na tysiące, setki, dziesiątki i jedności, zapisz każdą część osobno i postaw je obok siebie, od największej do najmniejszej[1]. Zer nie zapisujesz wcale, bo zapis rzymski nie ma znaku zera.

Weźmy 1944. Tysiąc to M, dziewięćset to CM, czterdzieści to XL, a cztery to IV. Razem daje to MCMXLIV. Z 2026 jest krócej, bo dwa tysiące to MM, dwadzieścia to XX, a sześć to VI, co daje MMXXVI.

Tego samego znaku nie pisze się cztery razy z rzędu[1]. Czwórki i dziewiątki powstają więc przez odejmowanie: mniejszy znak stawiasz przed większym. Dziś odejmuje się tylko w sześciu parach: IV, IX, XL, XC, CD i CM. Dlatego 49 zapisujesz jako XLIX, czyli 40 i 9.

Wpisz datę tak, jak ją zwykle zapisujesz, na przykład 12.05.1990. Konwerter zamieni dzień, miesiąc i rok osobno, a kropki zostawi na swoich miejscach: XII.V.MCMXC. Zero przed dniem albo miesiącem pomija, bo liczba rzymska nie ma zera, więc 05 staje się V.

Tak samo działają ukośniki, łączniki i spacje. Jeśli do grawerunku albo tatuażu wolisz kropkę środkową, wpisz datę z nią, na przykład 12·05·1990, a konwerter zachowa ją w wyniku.

W polskich dokumentach rzymski bywa tylko miesiąc, a dzień i rok pisze się cyframi arabskimi, bez kropek między częściami: 12 V 1990[2]. Taki zapis też możesz wpisać w pole. Konwerter zamieni dzień i rok, a rzymski miesiąc zostawi bez zmian, co da XII V MCMXC.

Datę zapisaną w całości po rzymsku odczytasz z powrotem w konwerterze liczb rzymskich na arabskie.

Zapis bez dodatkowych znaków kończy się na 3999, czyli MMMCMXCIX. Większe liczby Rzymianie zapisywali między innymi z kreską nad literą, zwaną po łacinie vinculum, która mnoży wartość litery przez 1000[1].

Konwerter stosuje ją od 4000: tysiące zapisuje z kreską nad każdą literą, a resztę bez kreski. 4000 to I̅V̅, 10 000 to X̅, 25 000 to X̅X̅V̅, a 1 000 000 to M̅. Pod wynikiem z kreską pojawia się linijka, która wyjaśnia jej znaczenie.

Kreska to osobny znak łączący, stojący zaraz po literze. Przycisk Kopiuj wynik kopiuje literę razem z kreską, więc wynik wkleisz do edytora tekstu bez przepisywania. Największa liczba, jaką zapisze konwerter, to 3 999 999.