Przelicznik jednostek danych – sprawdź 43 jednostki

Rozmiar pliku, pojemność pamięci i limit danych podaje się w różnych jednostkach. Telefon pokazuje zdjęcia w megabajtach, operator rozlicza pakiet w gigabajtach, producent dysku podaje pojemność w terabajtach, a karta katalogowa kości pamięci w gigabitach. Żeby porównać takie liczby, musisz sprowadzić je do jednej jednostki, i właśnie to robi ten przelicznik.

Jednostki na listach pod polami są podzielone na grupy: Bity, Bity dwójkowe, Bajty oraz Bajty dwójkowe. Każdą z nich przeliczysz na każdą inną. Wartość możesz wpisać także w polu Konwertuj na, a przelicznik policzy ją w drugą stronę.

Od najmniejszej do największej jednostki danych układają się tak: bit, półbajt, bajt (B), kilobajt (KB), megabajt (MB), gigabajt (GB), terabajt (TB), petabajt (PB), eksabajt (EB), zettabajt (ZB), jottabajt (YB), ronnabajt (RB) i quettabajt (QB). Od kilobajta w górę każda kolejna jednostka jest 1024 razy większa od poprzedniej w standardzie binarnym albo 1000 razy w dziesiętnym, więc z trójki KB, MB i GB największy jest gigabajt. Jednostki z literą i w symbolu, np. KiB czy TiB, są większe od swoich par bez i liczonych dziesiętnie: kibibajt wypada tuż nad kilobajtem, a tebibajt tuż nad terabajtem.

Producenci dysków, pendrive’ów i kart pamięci podają pojemność dziesiętnie, więc 1 TB na pudełku oznacza bilion bajtów[1]. Windows dzieli tę samą liczbę bajtów przez potęgi 1024, a wynik i tak podpisuje symbolami KB, MB, GB i TB[2]. Seagate opisuje to wprost: nowy dysk 1 TB system pokazuje jako około 931 GB[3]. Pojemność się zgadza, a różni się tylko sposób liczenia. Po sformatowaniu wolnego miejsca jest jeszcze trochę mniej, bo część dysku zajmuje system plików[1].

Dwa sposoby liczenia wynikają z przedrostków. Kilo, mega, giga i tera pochodzą z układu SI i oznaczają potęgi dziesięciu, a broszura SI w polskim przekładzie Głównego Urzędu Miar mówi wprost, że „jeden kilobit oznacza 1000 bitów, a nie 1024 bity”[4]. Dla potęg dwójki ta sama broszura zaleca osobne przedrostki: kibi, mebi i gibi[4]. Ich nazwy zaproponowała w 1998 roku Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna: druga sylaba przedrostka ustępuje sylabie „bi” od słowa binarny, a do symbolu dochodzi litera i[5]. Słownik PWN podaje oba znaczenia kilobajta: 1 000 bajtów w zapisie dziesiętnym SI albo 1 024 bajty w zapisie binarnym[6].

Finder w macOS od wersji Mac OS X 10.6 podaje rozmiary dziesiętnie[7], tak jak Ubuntu i Debian[2]. Binarnie liczyły jeszcze OS X Leopard i iOS 10 oraz ich starsze wersje[1]. Pamięć RAM opisuje się zawsze binarnie, więc moduł opisany jako 16 GB mieści 16 GiB[2].

Przełącznik Standard jednostek ustala, jak przelicznik liczy KB, MB, GB i większe jednostki bajtów. Opcja Binarny (1024), ustawiona na starcie, liczy tak jak Windows i pamięć RAM, a Dziesiętny (1000) tak jak etykiety dysków i macOS. Jednostki z „i” liczą się zawsze po 1024, a bity od kbit do Qbit zawsze po 1000, więc gdy żadne z pól nie używa bajtów od KB w górę, przełącznik znika.

Każde przeliczenie ma najwyżej dwa kroki. Pierwszy to zamiana bitów na bajty, czyli dzielenie przez 8, albo bajtów na bity, czyli mnożenie przez 8. Drugi dotyczy przedrostka: każdy krok od K przez M, G, T, P i dalej aż do Q to 1024 w standardzie binarnym i 1000 w dziesiętnym. Na mniejszą jednostkę mnożysz, a na większą dzielisz.

Przykład: ile megabajtów ma 2,5 GB? Gigabajt i megabajt dzieli jeden krok, więc binarnie wychodzi 2 560 MB, a dziesiętnie 2 500 MB. Z TB na MB są dwa kroki, czyli mnożysz przez 1 048 576 albo przez 1 000 000.

W Excelu przeliczy to funkcja KONWERTUJ, która zna jednostki "bit" i "byte" z przedrostkami dziesiętnymi, np. "G", i dwójkowymi, np. "Gi"[8]. Formuła =KONWERTUJ(A1;"Gbyte";"Mbyte") liczy dziesiętnie, a =KONWERTUJ(A1;"Gibyte";"Mibyte") binarnie, czyli tak jak Windows. Przy bardzo dużych liczbach Excel ma ograniczenie: przechowuje najwyżej 15 cyfr znaczących, a dalsze zamienia na zera[9]. W skryptach PowerShell działa zapis 1PB, który od razu daje 1 125 899 906 842 624, bo PowerShell liczy przyrostki kb, mb, gb, tb i pb potęgami 1024[10].

Bit (bit)

Bit to cyfra w systemie dwójkowym, która ma wartość 0 albo 1, i zarazem podstawowa jednostka informacji[24]. Słowa bit w tym znaczeniu użył Claude Shannon w pracy „A Mathematical Theory of Communication”[25]. Norma IEC 80000-13 zapisuje bit symbolem „bit”, a norma IEEE 1541 dopuszcza małe „b”, które łatwo pomylić z wielkim „B” bajta[25].

W bitach podaje się na przykład długość kluczy szyfrujących: amerykański instytut NIST od 2015 roku zaleca dla kluczy RSA co najmniej 2 048 bitów[26], czyli 256 B. Obraz Full HD o wymiarach 1920 × 1080 pikseli przy głębi 24 bitów, która daje 16 777 216 kolorów[27], zajmuje bez kompresji 49 766 400 bitów, czyli 6,2208 MB w standardzie dziesiętnym.

Półbajt (nibble)

Półbajt, nazywany też tetradą, a po angielsku nibble, to połowa bajta[28]. Przy zwykłym bajcie ośmiobitowym ma 4 bity, więc może przyjąć jedną z 16 wartości[28]. Na liście przelicznika stoi jako nibble – Półbajty. 1 KB to 2 048 półbajtów w standardzie binarnym.

Kilobit (kbit)

Kilobit to tysiąc bitów. W kilobitach opisuje się małe pamięci w elektronice, a ich karty katalogowe często liczą kilobit dwójkowo. Microchip opisuje kość EEPROM 24LC256 jako „32K x 8 (256 Kbit)”, a jej adresy biegną od 0000 do 7FFF, czyli obejmują 32 768 bajtów[29]. Te 256 Kbit to więc 32 KiB, a w kilobitach dziesiętnych 262,144 kbit. Kalkulator Windows ma w przeliczniku danych osobne Kilobity ze skrótem Kb, łatwym do pomylenia z KB[30].

Megabit (Mbit)

Megabit to milion bitów, a jego dwójkowy odpowiednik, 2²⁰ bitów, nosi nazwę mebibit[31]. W megabitach podawano pojemność kartridży konsoli Super Nintendo, od 2 do 48 Mbit[32], a dziś podaje się ją przy kościach pamięci flash. Sklep msalamon opisuje moduł z kością W25Q128 słowami „Pojemność pamięci: 128 Mb (16 MB)”[33]. Winbond podaje dla kości W25Q64JV „64M-bit”, choć jej 32 768 stron po 256 bajtów daje 64 × 1 048 576 bitów[34], więc w kartach katalogowych megabit oznacza często mebibit.

64 Mibit to dokładnie 8 MiB, a 48 Mbit z największego kartridża Super Nintendo to 6 MB.

Gigabit (Gbit)

Gigabit (Gbit, w skrócie także Gb) to miliard bitów[35]. W gigabitach podaje się pojemność pojedynczych kości RAM: standard DDR4 przewiduje kości po 2, 4, 8 i 16 Gbit[36]. GOODRAM, marka firmy Wilk Elektronik z Łazisk Górnych[37], podaje przy module GR3200D464L22S/8G o pojemności 8 GB organizację kości 1024x8, czyli kości po 8 Gbit[38]. Moduł 8 GB to 64 Gbit, więc mieści 8 takich kości.

Gdy w opisie kości stoi 8Gb, chodzi o 8 gigabitów, czyli 1 GB[35].

Terabit (Tbit)

Terabit to tysiąc gigabitów. Tak duże liczby bitów spotkasz w danych o niezawodności dysków: Western Digital podaje dla dysków WD Red Plus mniej niż 1 błąd na 10¹⁴ bitów[39], czyli na 100 Tbit. To 12,5 TB danych.

Petabit (Pbit) i większe bity

Kolejne przedrostki układu SI dają petabit (Pbit), eksabit (Ebit), zettabit (Zbit), jottabit (Ybit), ronnabit (Rbit) i quettabit (Qbit), a każdy kolejny jest tysiąc razy większy od poprzedniego[4]. Po zamianie na bajty 1 Pbit to 125 TB, 1 Ebit to 125 PB, a 1 Qbit to 125 RB. Petabity spotkasz też w prędkości łączy, podanej w petabitach na sekundę, a tę liczy przelicznik prędkości internetu.

Kibibit (Kibit), mebibit (Mibit) i gibibit (Gibit) liczą bity potęgami dwójki: każdy krok przedrostka to 1024[5]. Dalej na liście stoją tebibit (Tibit), pebibit (Pibit), eksbibit (Eibit), zebibit (Zibit), jobibit (Yibit), robibit (Ribit) i quebibit (Qibit). Pod tymi nazwami rzadko je spotkasz, bo organizacja JEDEC, która ustala standardy pamięci, zostawiła w swoich dokumentach dawne, dwójkowe znaczenie przedrostków kilo, mega i giga[2]. W Excelu zapiszesz je jako "kibit", "Mibit" albo "Gibit"[8].

1 Gibit to 1,073742 Gbit, więc pomyłka między gibibitem a gigabitem zmienia wynik o 7,4%. 1 Mibit to 1,048576 Mbit, a 1 Kibit to 1,024 kbit. Z każdym przedrostkiem różnica rośnie, więc 1 Qibit to już 1,267651 Qbit.

Bajt (B)

Bajt to podstawowa jednostka pamięci komputera[40]. Składa się z 8 bitów, a Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna zaleca używać słowa bajt tylko w takim znaczeniu[41]. Osiem bitów tworzy 256 różnych układów zer i jedynek, więc jeden bajt zapisuje liczbę od 0 do 255[42]. Słowo byte pojawiło się w 1956 roku w dokumentach Wernera Buchholza z projektu komputera IBM Stretch[43]. Pochodzi od angielskiego bite, czyli kęs, a pisownię przez y wybrano, żeby nie pomylić go z bitem[41]. Nie każdy komputer używał bajtów: polskie Odry liczyły dane w 24-bitowych słowach maszynowych i nie używały tego pojęcia[41].

Ile bajtów zajmuje tekst, zależy od kodowania. W UTF-8 znak zajmuje od 1 do 4 bajtów: litery alfabetu łacińskiego bez ogonków po 1 bajcie, a ą, ę czy ł po 2 bajty, bo leżą w zakresie, który ta norma zapisuje dwoma bajtami[44]. W opisach sieci bajt nazywa się czasem oktetem, a norma protokołu IP podaje adres jako cztery oktety[45].

Kilobajt (KB)

Układ SI zapisuje przedrostek kilo małą literą k, tak jak w km czy kg[46], więc zgodny z nim symbol to kB, a Windows i ten przelicznik piszą KB. W kilobajtach liczy się drobne porcje pamięci: mikrokontroler ATmega328P z płytki Arduino Uno ma 1 024 bajty pamięci EEPROM, która nie traci danych po wyłączeniu zasilania[47].

Kilobajty decydują też o tym, ile miejsca zajmuje plik na dysku. Domyślny klaster w systemie plików NTFS ma 4 KB[48], a NTFS przydziela plikom miejsce w wielokrotnościach rozmiaru klastra[49]. Plik o długości 5 000 bajtów jest trochę większy od jednego klastra, więc zajmie dwa, czyli 8 192 B.

Megabajt (MB)

Megabajt to 1 000 kilobajtów albo 1 024 w standardzie binarnym. W megabajtach podaje się limity załączników w polskich usługach publicznych. KSeF przyjmuje w sesji wsadowej fakturę do 1 MB, a fakturę z załącznikiem do 3 MB[50], a e-Doręczenia przyjmują wiadomość z załącznikami do 500 MB, jeśli wysyłasz ją najwyżej 15 adresatom[51]. Gdy dzielisz dysk na partycje w Zarządzaniu dyskami, Windows pyta o rozmiar nowego woluminu właśnie w megabajtach[52].

Dwa znaczenia megabajta potrafią się też pomieszać. Dyskietka opisana jako 1,44 MB mieści 1 474 560 bajtów, bo jej producenci przyjęli megabajt równy 1000 × 1024 bajty[53]. W czystym standardzie dziesiętnym to 1,47456 MB, a w binarnym 1,40625 MB.

Gigabajt (GB)

Gigabajt to 1 000 megabajtów albo 1 024 w standardzie binarnym. Znaną granicę ustala system plików FAT32: pojedynczy plik może mieć w nim najwyżej 4 294 967 295 bajtów[54]. W gigabajtach liczonych binarnie, tak jak liczy Windows, to prawie dokładnie 4 GB, a w dziesiętnych, w których liczy Finder na Macu, 4,29 GB[7].

Jednowarstwowa płyta DVD mieści 4,7 GB, a dwuwarstwowa 8,5 GB[55]. Płyta Blu-ray ma 25 GB na jednej warstwie i 50 GB na dwóch[56]. Plik archiwum korespondencji z e-Doręczeń ma najwyżej 25 GB[57], czyli 23,28 GiB. Google Cloud Storage liczy zajęte miejsce w gigabajtach po 2³⁰ bajtów[58], więc jego gigabajt to w rzeczywistości gibibajt. Płyta DVD 4,7 GB ma w jednostkach dwójkowych 4,38 GiB.

Terabajt (TB)

Terabajt to 1 000 gigabajtów albo 1 024 w standardzie binarnym. W terabajtach podaje się pojemność dysków, a przy nich wraca jeden stary limit. Tablica partycji MBR obejmuje przy sektorach po 512 bajtów najwyżej 2³² sektorów, czyli 2 199 023 255 552 bajtów[59]. Microsoft pisze o tej granicy „2 TB”, ale liczy potęgami dwójki, a na etykiecie dysku odpowiada jej około 2,2 TB[59]. Na dysku 3 TB albo 4 TB z tablicą MBR Windows utworzy partycje tylko na pierwszych 2 TiB, więc taki dysk trzeba przekonwertować na styl partycji GPT[59].

Liczbę sektorów dysku wyznacza norma IDEMA: dla dysku 4 TB z sektorami po 512 bajtów daje ona 7 814 037 168 sektorów, czyli 4 000 787 030 016 bajtów[60]. W jednostkach dwójkowych to 3,64 TiB. Terabajty zamienisz na tebibajty w konwerterze TB na TiB.

Petabajt (PB)

Petabajt to 1 000 terabajtów. W petabajtach podaje się pojemność superkomputerów i archiwów naukowych. Superkomputer Helios w Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet AGH w Krakowie ma 17,5 PB pojemności systemów dyskowych[61], czyli 17 500 TB. Projekt Krajowego Magazynu Danych, prowadzony przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe z partnerami, zakładał, że do końca 2024 roku pojemność przechowywania danych polskiej nauki wzrośnie o 200 PB, a przestrzeń na taśmach o kolejne 180 PB[62].

Jedna kaseta LTO-9 mieści 18 TB bez kompresji[63], więc na petabajt dziesiętny potrzeba 56 takich kaset. Największy wolumin NTFS ma przy klastrach po 2 048 KB pojemność 9 007 199 252 643 840 bajtów, czyli 8 PB według Microsoftu, a obsługują go Windows 10 od wersji 1709 i Windows Server od wersji 2019[64]. Petabajty przelicza też konwerter PB na TB.

Eksabajt (EB)

Eksabajt to 1 000 petabajtów, czyli po polsku trylion bajtów[65]. W tekstach angielskich ta liczba nazywa się quintillion, a angielskie trillion oznacza nasz bilion[66]. W grudniu 2025 roku CERN ogłosił, że do jego systemu przechowywania trafił pierwszy eksabajt danych eksperymentalnych z Wielkiego Zderzacza Hadronów[67], a Polska jest państwem członkowskim CERN od 1991 roku[68]. Według raportu UKE w 2024 roku w polskich sieciach telefonii komórkowej przesłano 11 353,4 PB danych[69], czyli 11,3534 EB.

Zettabajt (ZB)

Zettabajt to 1 000 eksabajtów, czyli tryliard bajtów[70]. Przedrostek zetta jest młody: Generalna Konferencja Miar dodała go do układu SI w 1991 roku, razem z przedrostkiem jotta[71]. W krajach ze skalą krótką, głównie anglojęzycznych, tryliard nazywa się sextillion, a polski sekstylion oznacza aż 10³⁶[72]. System plików ZFS pozwala zapisać do 256 biliardów zettabajtów[73].

Jottabajt (YB)

Jottabajt to 1 000 zettabajtów, czyli kwadrylion bajtów[74]. Uważaj na angielskie quadrillion: w skali krótkiej oznacza 10¹⁵, czyli polski biliard[75].

Ronnabajt (RB) i quettabajt (QB)

Do 2022 roku największym przedrostkiem układu SI była jotta. Na 27. posiedzeniu w listopadzie 2022 roku Generalna Konferencja Miar dodała przedrostki ronna (R), czyli 10²⁷, i quetta (Q), czyli 10³⁰[76]. Główny Urząd Miar wymienia wśród powodów potrzebę nauki, która podaje ilość informacji cyfrowej w wielkościach ponad 10²⁴, i chęć zapobieżenia nieoficjalnym nazwom takich przedrostków[76]. Ronnabajt to więc 1 000 jottabajtów, a quettabajt 1 000 ronnabajtów. 1 QB to 1 000 000 YB.

Te jednostki liczą bajty potęgami dwójki, a każdy krok przedrostka to 1024[5]. Różnica wobec jednostki dziesiętnej rośnie z każdym krokiem: 1 KiB to 1,024 KB, 1 GiB to 1,073742 GB, 1 TiB to 1,099512 TB, 1 PiB to 1,1259 PB, a 1 QiB to już 1,267651 QB.

Kibibajt (KiB)

Starsze dyski miały sektory po 512 bajtów, a dyski w standardzie Advanced Format mają sektory po 4 096 bajtów, czyli dokładnie 4 KiB[77]. Polecenia df i du z pakietu GNU Coreutils podają rozmiary w blokach, które domyślnie mają 1 024 bajty, czyli 1 KiB[78].

Mebibajt (MiB)

Mebibajty widać w ustawieniach serwerów i kontenerów. Dokumentacja Kubernetes podaje, że 129M i 123Mi to w przybliżeniu ta sama ilość pamięci[79]. Wielkość litery ma tam znaczenie: „400m” oznacza 0,4 bajta, bo małe m to mili, a osoba, która tak wpisała, chciała zwykle 400Mi albo 400M[79]. 123 MiB to 128,974848 MB.

Gibibajt (GiB)

W gibibajtach podają pojemność usługi chmurowe i serwery wirtualne. Polski dostawca NSIX opisuje dysk serwera VPS VM1,5 Standard+ G2 jako 100 GiB[80], czyli 107,374182 GB, więc zmieści więcej danych, niż sugeruje sama liczba. Amazon Web Services pozwala ustawić dysk EBS gp3 od 1 GiB do 64 TiB[81]. Edytor partycji GParted pokazuje rozmiary w GiB[2], więc dysk 120 GB ma w nim około 111,76 GiB. Przeliczenie w obie strony ma konwerter GiB na GB.

Tebibajt (TiB)

Serwer NAS Synology pokazuje w oknie Zarządzanie przechowywaniem pojemność liczoną binarnie, więc dyski wydają się tam mniejsze niż na etykiecie[82]. Microsoft podaje dla NTFS granicę 16 TB przy klastrze 4 KB, a to 4 294 967 295 klastrów po 4 096 bajtów, czyli niemal dokładnie 16 TiB[48]. 16 TiB to 17,592186 TB.

Pebibajt (PiB)

W pebibajtach podaje pojemność ośrodek MiNI HPC Politechniki Warszawskiej: jego macierz dyskowa ma 1,6 PiB, a pamięć podręczna 256 TiB[83]. Te 1,6 PiB to 1,80144 PB. W Linuksie polecenie df -h podaje rozmiary w potęgach 1024, a litery K, M, G, T i P oznaczają w nim kibibajty, mebibajty, gibibajty, tebibajty i pebibajty[84].

Eksbibajt (EiB)

Procesor 64-bitowy może teoretycznie zaadresować 2⁶⁴ bajtów pamięci, czyli 16 EiB[65]. W eksabajtach dziesiętnych to 18,446744 EB.

Zebibajt (ZiB)

Tablica partycji GPT pozwala zaadresować dysk o pojemności do 8 ZiB, jeśli sektor ma 512 bajtów, i do 64 ZiB przy sektorach po 4 096 bajtów[85]. 8 ZiB to 9,444733 ZB.

Jobibajt (YiB), robibajt (RiB) i quebibajt (QiB)

Jobibajt to 1 024 zebibajty. Kolejne przedrostki dwójkowe, robi (Ri) dla 2⁹⁰ i quebi (Qi) dla 2¹⁰⁰, Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna przyjęła w 2025 roku[2], a broszura SI w przekładzie Głównego Urzędu Miar wymienia je obok kibi i mebi[4]. Robibajt to więc 1 024 jobibajty, a quebibajt, największa jednostka na liście przelicznika, ma 1 267 650 600 228 229 401 496 703 205 376 bajtów.