Przelicz cale na metry

Cal jest jednostką długości układu imperialnego i amerykańskiego układu zwyczajowego, a jego symbolem jest podwójny apostrof, na przykład 65″. Od 1 lipca 1959 roku cal ma dokładnie 25,4 milimetra, czyli 0,0254 metra[1]. Wartość została wzięta wprost z metra, więc każde przeliczenie na tej stronie wychodzi bez zaokrąglenia.

Cal dzieli się przez połowienie. Kolejne działki to połowa, ćwierć, jedna ósma i jedna szesnasta cala, i dokładnie tak opisane są podziałki na amerykańskich miarach zwijanych. Stąd bierze się zapis w rodzaju 5 3/8 cala, któremu odpowiada 136,53 milimetra. Dwanaście cali daje stopę, a trzydzieści sześć cali jarda.

Metr jest jednostką podstawową układu SI i to on wyznacza wartość cala. Od 1983 roku metr to droga, którą światło pokonuje w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy, a w 2019 roku definicja dostała nowe brzmienie[2]. W Polsce metr jest miarą obowiązującą w gospodarce i w dokumentach, natomiast cal został przy nazwach handlowych: przekątnych ekranów, średnicach felg oraz rozmiarach rur i złączy[3]. Dyrektywa 2009/3/WE skreśliła termin, po którym takie oznaczenia miały zniknąć z rynku, więc cal może stać obok wartości metrycznej bezterminowo, jako wskazanie uzupełniające[4].

Przy rurach ta sama liczba opisuje jeszcze co innego. Gwint G 1 ma 33,249 milimetra średnicy zewnętrznej, a G 1/2 mierzy 20,955 milimetra. Liczba pochodzi od dawnej średnicy wewnętrznej rury, a ścianki od tamtego czasu zeszczuplały[5]. Rozmiar calowy jest tu nazwą handlową, a rzeczywisty wymiar odczytuje się z tabeli gwintów.

Cal ma 0,0254 metra, czyli 2,54 centymetra. Żeby uzbierać pełny metr, potrzeba 39,37 cala.

Pojedynczy cal daje w metrach liczbę tak małą, że w praktyce przelicza się dopiero wartości od kilkudziesięciu cali w górę. Dwanaście cali, czyli stopa, to 0,3048 metra. Trzydzieści sześć cali, czyli jard, daje 0,9144 metra. Sześćdziesiąt cali, czyli pięć stóp, to 1,524 metra.

Przedział od sześćdziesięciu do siedemdziesięciu pięciu cali opisuje wzrost dorosłego człowieka, bo w tych liczbach zapisuje się go w Stanach Zjednoczonych. Wzrost 68 cali to 1,7272 metra. Wartość 72 cale to równe sześć stóp, czyli 1,8288 metra.

Drugi taki przedział to przekątne telewizorów. Ekran nazywany pięćdziesięciopięciocalowym mierzy 1,397 metra po przekątnej, a jego obraz ma przy proporcjach 16:9 szerokość 1,22 metra.

Wzór ma jedno działanie: liczbę cali mnożysz przez 0,0254.

Mnożnik jest tu wartością dokładną, bo tyle metrów ma cal z definicji. Ten sam wynik daje dzielenie przez 39,3700787, ale ta liczba jest już zaokrąglona i przy dużych wartościach różni się na dalszych miejscach po przecinku.

Przykład na jednej liczbie. Bierzesz 65 cali, czyli przekątną, którą telewizor ma wpisaną w nazwę modelu. Mnożysz 65 przez 0,0254 i wychodzi 1,651. Ekran ma zatem 1,65 metra po przekątnej.

Wymiar zapisany w stopach i calach zamieniasz na same cale jednym krokiem, zanim wpiszesz go w pole powyżej. Liczbę stóp mnożysz przez dwanaście i dodajesz cale. Zapis 5 stóp 9 cali daje więc 60 plus 9, czyli 69 cali. Po przeliczeniu wychodzi z tego 1,7526 metra.

W przeciwną stronę liczy konwerter metrów na cale. Przy drobnych wymiarach wygodniejszy będzie przelicznik cali na centymetry albo cali na milimetry, a same stopy przełoży konwerter stóp na metry.