Przelicz metry na cale

Metr jest jednostką podstawową długości w układzie SI, więc to on wyznacza wartość wszystkich pozostałych jednostek długości. Od 1983 roku jego długość opiera się na prędkości światła: metr to droga, którą światło pokonuje w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy. W 2019 roku definicja dostała nowe brzmienie, oparte wprost na stałej fizycznej[1].

Cal należy do układu imperialnego, a swoją długość bierze wprost z metra. Umowa o jardzie i funcie, która weszła w życie 1 lipca 1959 roku, ustaliła, że cal ma dokładnie 25,4 milimetra[2]. Tę samą wartość przyjęły wcześniej instytuty normalizacyjne: brytyjski w 1930 roku, amerykański trzy lata później[3]. Dla rachunku na tej stronie ma to jedną konsekwencję: dzielnik 0,0254 jest wartością dokładną, więc wynik przeliczenia też.

W Polsce miarą obowiązującą jest metr, a cal towarzyszy mu tam, gdzie przyjęła się nazwa handlowa z zagranicy. W calach podaje się średnice rur i złączy, przekątne telewizorów i monitorów oraz średnice felg samochodowych i motocyklowych[4]. Prawo na to pozwala. Dyrektywa 2009/3/WE skreśliła termin 31 grudnia 2009 roku, więc jednostki spoza układu SI mogą stać obok metrycznych bezterminowo, jako wskazanie uzupełniające[5].

Metr ma 39,37 cala. W zapisie, którego używa się w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, ten sam metr to 3 stopy i 3,4 cala.

Ta wartość jest niewygodna w codziennym użyciu i stąd bierze się większość pytań o tę parę jednostek. Okrągła liczba metrów daje ułamkową liczbę cali, a okrągła liczba cali daje ułamkową liczbę metrów. Obie strony spotykają się dopiero przy 2,54 metra, bo w tej wartości mieści się równo sto cali.

Na większych wartościach ta ułamkowa końcówka rośnie razem z liczbą. Dziesięć metrów daje 393,70 cala. Sto metrów daje 3937,01 cala, czyli 328 stóp i 1 cal. Kilometr to już 39 370,08 cala.

Do rozmowy zwykle wystarcza zaokrąglenie do 39,4 cala na metr. Do wymiaru, który trafi na rysunek albo do zamówienia, weź pełną wartość z pola powyżej.

Wzór ma jedno działanie: liczbę metrów dzielisz przez 0,0254.

Ten sam wynik daje mnożenie przez 39,3700787, bo jedna liczba jest odwrotnością drugiej. Dzielenie przez 0,0254 jest jednak rachunkiem dokładnym, ponieważ tyle właśnie ma cal z definicji. Mnożnik 39,3700787 jest już zaokrąglony i przy bardzo dużych wartościach odbiega od wyniku dzielenia.

Przykład na jednej liczbie. Bierzesz 1,80 metra, czyli typowy wzrost dorosłego człowieka. Dzielisz 1,8 przez 0,0254 i wychodzi 70,87. Osoba o wzroście 180 centymetrów mierzy więc 70,87 cala.

Zapis w stopach i calach powstaje z tego wyniku jednym dodatkowym krokiem. Dzielisz 70,87 przez dwanaście, bo tyle cali mieści stopa. Część całkowita, czyli 5, to liczba stóp. Reszta z dzielenia, czyli 10,9, to pozostałe cale. Ostatecznie 1,80 metra zapisuje się jako 5 stóp i 10,9 cala.

W przeciwną stronę liczy konwerter cali na metry. Przy drobnych wymiarach wygodniejszy będzie przelicznik centymetrów na cale albo milimetrów na cale, a sam wynik w stopach poda konwerter metrów na stopy.