Sprawdź, ile zajmie przeczytanie Twojego tekstu

Tempo czytania to liczba słów, które człowiek przyswaja w ciągu minuty. Zapisuje się je skrótem wpm, od angielskiego words per minute, a po polsku mówi się po prostu o słowach na minutę.

Ta sama osoba ma kilka różnych temp, zależnie od tego, co robi z tekstem. Czytanie po cichu jest najszybsze, bo pomija pracę aparatu mowy. Czytanie na głos jest wolniejsze, bo każde słowo trzeba wypowiedzieć. Tempo zależy też od wieku, od tego, czy tekst jest w języku ojczystym, i od jego trudności — najszybciej czyta dorosła osoba, która ma tekst w swoim języku ojczystym i ma przed sobą prostą prozę.

Ważne dla tego kalkulatora: tempo podane w słowach na minutę różni się między językami, bo języki różnią się długością słowa. Ta sama treść zapisana po polsku to mniej słów niż po angielsku, ale każde z nich jest dłuższe.

Czas czytania to liczba słów podzielona przez tempo. Tekst na 1000 słów czytany po cichu w polskim tempie 204 słów na minutę zajmie 5 minut. Ten sam tekst czytany na głos, w tempie 166 słów na minutę, zajmie 7 minut.

Kalkulator wyżej robi to za Ciebie. W polu Wklej lub wpisz tekst wklejasz treść, a narzędzie samo liczy słowa i pokazuje ich liczbę pod polem. Kiedy znasz już długość swojego tekstu, przełącz się przyciskiem Podaj liczbę słów i wpisz samą liczbę.

Tempo wybierasz jednym z trzech przycisków: Czytanie po cichu, Czytanie na głos albo Własne tempo. Przy dwóch pierwszych obok nazwy stoi liczba słów na minutę, którą narzędzie właśnie liczy, więc widać, skąd bierze się wynik. Wynik zaokrąglamy w górę do pełnych minut, a od godziny podajemy go w godzinach i minutach. Tekst na 500 słów dostaje więc 3 minuty przy cichej lekturze i 4 minuty przy czytaniu na głos.

Czytanie na głos ma dla polskiego zmierzoną normę. Zmierzyło ją badanie IReST na grupie 436 osób widzących normalnie, w wieku od 18 do 35 lat. Na każdy język przypadło 25 uczestników, a każdy z nich czytał na głos dziesięć równoważnych tekstów o trudności szóstej klasy, z czasem mierzonym stoperem[1]. Dla polskiego wyszło 166 słów na minutę, przy odchyleniu standardowym 23.

Cichą lekturę oparliśmy na metaanalizie Brysbaerta, która zebrała 190 badań i 18 573 osoby[2]. Dla angielszczyzny daje ona 238 słów na minutę przy tekstach nieliterackich. Autor podaje też wzór dla kalkulatorów angielskich tekstów: tempo równa się 238 razy 4,6 przez średnią długość słowa. Stosujemy go do polszczyzny. Polskie słowo w naszym korpusie treści ma 5,361 litery, co daje 204 słowa na minutę.

To przybliżenie, nie pomiar. Sprawdziliśmy wzór na językach, które metaanaliza zmierzyła: dla angielskiego i francuskiego mija się z pomiarem najwyżej o 4 procent, ale po niemiecku, hiszpańsku i włosku czyta się o 18 do 30 procent szybciej, niż z niego wynika.

Jedyny polski pomiar cichej lektury, jaki znaleźliśmy, pochodzi z badania Tomasza Moździerza na 16 studentach pierwszego roku Uniwersytetu Jagiellońskiego[3]. Czytali uproszczony tekst o odróżnianiu nauki od pseudonauki, z indeksem FOG 8,39, w tempie około 8 sylab na sekundę. Autor przelicza to na 160 do 240 słów na minutę, a nasze 204 mieści się w tym przedziale.

Obie liczby są niższe od angielskich, bo polszczyzna zapisuje tę samą treść mniejszą liczbą dłuższych słów. Teksty badania IReST liczyły po angielsku średnio 153,5 słowa, a te same teksty po polsku 126,8[1]. Przy tej samej ilości przekazanej informacji licznik słów na minutę pokazuje więc po polsku mniej.

Pole Własne tempo przyda się, kiedy znasz swoją prędkość albo przygotowujesz nagranie o określonym rytmie. Punktem odniesienia jest skala odbioru opracowana dla angielszczyzny przez Taurozę i Allisona[4].

Według tej skali mowa poniżej 100 słów na minutę brzmi wolniej niż normalnie, przedział od 100 do 125 to tempo umiarkowanie wolne, od 125 do 160 przeciętne, a od 160 do 185 umiarkowanie szybkie. Powyżej 185 słów na minutę słuchacz odbiera mowę jako szybszą niż zwykle.

Skala opisuje, jak słuchacze odbierają angielską mowę. Kalkulator podaje tempo czytania tekstu na głos, a to inny pomiar. Nawet angielskie czytanie na głos, 190 słów na minutę według metaanalizy Brysbaerta[2], wypada na tej skali powyżej progu szybkiej mowy, a polskie 166 słów na minutę trafia do przedziału umiarkowanie szybkiego. Polskie słowo ma przy tym w tekstach IReST średnio 2,1 sylaby, a angielskie 1,4[1], więc ta sama liczba słów na minutę oznacza po polsku więcej sylab do wypowiedzenia. Na nagranie albo wystąpienie z pauzami wpisz tempo niższe niż wartość czytania na głos.

Medium liczy czas czytania każdego artykułu w tempie około 265 słów na minutę, z poprawką na obrazy[5]. Osobno traktuje tylko chiński, japoński i koreański, w których liczy 500 znaków na minutę. Artykuł po polsku dostaje więc to samo tempo co artykuł po angielsku.

Kalkulator przyjmuje dla polskiej cichej lektury 204 słowa na minutę, prawie o jedną czwartą mniej. Artykuł na 2000 słów zajmie w polskim tempie 10 minut, a w tempie Medium niecałe 8 minut. Kiedy publikujesz po polsku i chcesz podać czytelnikom realny czas lektury, policz go tutaj.

Przy cichym czytaniu angielskich tekstów informacyjnych większość dorosłych mieści się w przedziale od 175 do 300 słów na minutę, a przy beletrystyce od 200 do 320[2]. To przedziały dla angielskiego, dla polskiego metaanaliza takich nie podaje. Brysbaert przytacza też przegląd Raynera i współautorów z 2016 roku, według którego nie da się czytać szybciej niż 1000 słów na minutę bez poważnej utraty zrozumienia tekstu.

Metaanaliza sprawdza też teorię Carvera o pięciu „biegach czytania”, od uczenia się tekstu na pamięć w tempie 138 słów na minutę po skanowanie w tempie 650. Nie znalazła osobnych biegów dla nauki przed testem wyboru i dla zwykłej lektury, którym Carver przypisał 200 i 300 słów na minutę. Po uwzględnieniu długości słów oba rodzaje czytania dały podobne tempo, leżące między tymi liczbami. Wyraźnie od czytania różni się tylko skanowanie, przy którym czytelnik nie próbuje już rozumieć tekstu, tylko szuka w nim słowa[2].

Nauka tekstu na pamięć rzeczywiście trwa dłużej. Brysbaert szacuje ją na około 100 słów na minutę, a w części badań wychodziło jeszcze mniej. Tłumaczy to porządkowaniem treści i częstymi powrotami do tekstu, a nie osobnym sposobem czytania[2]. Takie tempo albo każde inne wpiszesz w pole Własne tempo, a kalkulator policzy dla niego czas.

Liczby z badań opisują dorosłych czytających w języku ojczystym prostą prozę. Brysbaert wymienia trzy grupy, dla których tempo jest niższe: dzieci, osoby starsze oraz osoby czytające w języku obcym[2]. Wartości są też podane dla osób czytających bez przerwy, a przy realnej lekturze dochodzą rozproszenia i powroty do wcześniejszych zdań.

Drugi czynnik to sam tekst. Instrukcja obsługi z terminologią techniczną czyta się wolniej niż powieść, bo dłuższe słowa i dłuższe zdania wymagają więcej pracy. Jak trudny jest Twój tekst, pokaże wskaźnik czytelności Flesch albo indeks FOG, a jego długość sprawdzisz w liczniku słów i znaków.

Przy tekstach pisanych do czytania na głos, na przykład przy wierszu albo scenariuszu nagrania, pomocna bywa też liczba sylab, bo to ona decyduje o rytmie wypowiedzi. Pokaże ją licznik sylab, osobno dla każdego wersu.