Policz sylaby w tekście i zobacz podział każdego wyrazu

Sylaba to najmniejszy odcinek wyrazu, który wymawiasz jednym ruchem: ma, te, ma, ty, ka. W środku każdej z nich stoi samogłoska i to ona tworzy ośrodek sylaby. Wokół ośrodka mogą stać spółgłoski, przed nim i po nim.

Sylaba, która kończy się samogłoską, nazywa się otwarta. Poradnia Językowa PWN podaje tu wyraz matematyka: każda z pięciu jego sylab kończy się samogłoską, więc wszystkie są otwarte[1]. Sylaba zamknięta kończy się spółgłoską, a przykładem jest trójkąt, w którym zamknięte są obie: trój i kąt.

Ta sama odpowiedź poradni podaje, że w nauce czytania najpierw wprowadza się sylaby otwarte, a dopiero potem zamknięte[1].

Wyraz ma tyle sylab, ile ośrodków wymawiasz osobno. W wyrazie matematyka jest ich pięć, więc podział wygląda tak: ma-te-ma-ty-ka. W wyrazie trójkąt są dwa: trój-kąt. W wyrazie kot jest jeden i całe słowo stanowi jedną sylabę.

Ośrodek tworzy zwykle jedna samogłoska. Wyjątkiem jest litera i przed samogłoską: nie tworzy ona osobnej sylaby, tylko wchodzi do sylaby razem z poprzedzającą spółgłoską. Dlatego siostra i Maria mają po dwie sylaby, mimo trzech samogłosek w zapisie. W dłuższych wyrazach zasada działa tak samo: poniedziałek ma sześć samogłosek w zapisie i cztery sylaby, bo litera i dwa razy stoi przed samogłoską.

Narzędzie wyżej liczy dokładnie tak. Wklejasz tekst, a w panelu Sylaby pojawia się wiersz Sylaby łącznie. Pod polem tekstowym dostajesz kartę Podział na sylaby z każdym wyrazem rozbitym na części, a suma z panelu pochodzi z tego samego podziału, który widzisz. Przy tekście z kilku linijek pod sumą dochodzi lista Sylaby w wersie z osobnym wynikiem dla każdej z nich.

Kiedy między samogłoskami stoi jedna spółgłoska, przechodzi ona do następnej sylaby: ma-te-ma-ty-ka, rze-ka, War-sza-wa. Trudniejszy jest przypadek, w którym spółgłosek jest kilka obok siebie.

Poradnia Językowa PWN podaje tu zasadę praktyczną: grupę spółgłoskową dzieli się tak, „aby od spółgłosek, które spadną do następnego wiersza, mogło się zaczynać jakieś słowo polskie”[2]. Dlatego wyraz polski dzieli się jako pol-ski, bo od grupy lsk nie zaczyna się żaden polski wyraz, a od sk zaczyna się choćby skok.

Tej samej reguły trzyma się nasze narzędzie. Wyraz przykład dostaje podział przy-kład, bo od kł zaczyna się wyraz kłos. Dwuznaki ch, cz, sz, rz, dz, dź i dż zapisują jeden dźwięk, więc zostają w całości po jednej stronie cięcia. Stąd dziewczyna dzieli się jako dziew-czy-na.

Polszczyzna dopuszcza przy części wyrazów więcej niż jeden poprawny podział. Poradnia Językowa PWN podaje wprost trzy takie pary: kla-mka albo klam-ka, ko-mik-sy albo ko-mi-ksy, kos-tka albo ko-stka[1]. Przy wyrazie nisko obie wersje, ni-sko i nis-ko, są tak samo dobre[2].

Narzędzie pokazuje jeden z dopuszczalnych wariantów, ten, w którym do następnej sylaby przechodzi najdłuższa grupa spółgłosek rozpoczynająca jakiś polski wyraz. Kiedy nauczyciel podał inny podział tego samego wyrazu, obie wersje mogą być poprawne.

Liczba sylab pozostaje przy tym ta sama w każdym wariancie, bo wynika z liczby ośrodków. Klamka ma dwie sylaby w obu zapisach. Wielkie litery też nie zmieniają wyniku: tekst pisany wielkimi literami dzieli się tak samo, a małe litery przywróci konwerter wielkości liter.

Reguła „ile samogłosek, tyle sylab” sprawdza się w większości wyrazów. Osobno zachowują się pary samogłosek stojące obok siebie i rozstrzyga o nich wymowa.

Wikisłownik zapisuje wymowę wyrazu nauka jako [naˈʷuka], czyli trzy sylaby: na-u-ka[6]. Wyraz auto ma tam zapis [ˈawtɔ], czyli dwie sylaby: au-to[7]. Te same dwie litery dają dwa różne wyniki, bo w wyrazie nauka przebiega między nimi granica przedrostka na.

Tę różnicę narzędzie rozpoznaje. Wyrazy pauza i aula dostają na parę samogłosek jedną sylabę. Wyrazy zaufanie i doustny dostają dwie, bo i w nich stoi granica przedrostka. Osobno traktowane są zakończenia na -eum, w których obie samogłoski należą do różnych sylab: mu-ze-um, li-ce-um. Pozostałe pary samogłosek, poza literą i przed samogłoską, dają dwie sylaby, dlatego poeta to po-e-ta, a teatr to te-atr.

To są dwie różne czynności i dają czasem różny wynik. Podział na sylaby opiera się na wymowie. Przenoszenie wyrazu na końcu linijki opiera się dodatkowo na budowie wyrazu, a Poradnia Językowa PWN mówi wprost, że „kryterium morfologiczne jest nadrzędne w stosunku do fonologicznego”[1].

Widać to na wyrazie grządki. Przy sylabizowaniu wolno podzielić go jako grzą-dki albo grząd-ki, a przy przenoszeniu do następnego wiersza poprawny jest tylko podział grząd-ki, między rdzeniem a przyrostkiem[1].

Narzędzie pokazuje podział na sylaby, czyli ten oparty na wymowie. Do zadania domowego z sylabizacji i do liczenia miary w wierszu jest to właściwy wynik. Przy łamaniu tekstu w programie graficznym sprawdź dodatkowo budowę wyrazu.

Sylaby są też wejściem dwóch miar czytelności: wskaźnik czytelności Flesch liczy sylaby na wyraz, a indeks czytelności FOG liczy wyrazy o czterech sylabach i dłuższe.

Wiersz sylabiczny opiera się na stałej liczbie sylab w każdym wersie, więc pisząc go, trzeba tę liczbę kontrolować linijka po linijce. Narzędzie robi to za Ciebie: kiedy wklejony tekst ma więcej niż jedną linijkę, pod sumą pojawia się lista Sylaby w wersie, a każda pozycja na niej ma etykietę Wers z numerem linijki.

Wklej dwa pierwsze wersy Pana Tadeusza, a przy obu zobaczysz trzynaście. To jest właśnie trzynastozgłoskowiec, format ze średniówką po siódmej sylabie[3].

Ta sama lista pomaga przy haiku, w którym trzy wersy mają kolejno pięć, siedem i pięć sylab. Trzy liczby stoją wtedy obok siebie i miarę sprawdzasz jednym spojrzeniem. Kiedy chcesz sprawdzić także długość tekstu w słowach i znakach, otwórz licznik słów i znaków. Czas potrzebny na przeczytanie tego samego tekstu poda kalkulator czasu czytania, a przy tytule strony liczy się długość w pikselach, którą pokazuje licznik długości meta title i description.