Przelicznik jednostek objętości – sprawdź 260 jednostek

Wpisz liczbę w polu Konwertuj z i wybierz jej jednostkę z listy pod polem, a pod polem Konwertuj na wybierz jednostkę, na którą chcesz ją zamienić. Wynik pojawia się już podczas pisania. Działa to też w drugą stronę: gdy wpiszesz liczbę w polu Konwertuj na, przelicznik policzy wartość dla pierwszego pola.

Obie listy mają te same 260 jednostek podzielone na 31 grup. Na początku stoją jednostki najczęściej używane, zaraz za nimi miary kuchenne oraz dawne miary polskie i rosyjskie, a dalej metry sześcienne, litry, miary brytyjskie i amerykańskie, calowe sześcienne, aptekarskie, żeglarskie, beczki, butelki, dawne miary innych krajów, japońskie, chińskie, starożytne, biblijne i nietypowe.

Jednostki nie musisz szukać na liście. Wpisz ją razem z liczbą, np. „2 szklanki”, „5 m³” albo „10 garncy”, a przelicznik sam ustawi jednostkę przy polu i napisze pod nim, którą wybrał. Metry sześcienne możesz wpisać także jako „m3” albo „m^3”, tak jak pisze się je na klawiaturze bez indeksu górnego.

Niektóre nazwy mają kilka odmian. Galon ma odmianę amerykańską i brytyjską, a garniec z 1764 roku był mniejszy od garnca z 1819 roku. Gdy wpiszesz liczbę z samym słowem „galon” albo „garniec”, przelicznik weźmie odmianę domyślną, napisze pod polem, którą ustawił, i przypomni, że inną wybierzesz z listy. Dawne jednostki, których wartości nie da się podać jedną liczbą, mają pod polami linijkę z wartością, z której liczymy, a gdy źródła podają zakres, także ten zakres.

Przycisk Kopiuj wynik kopiuje liczbę z pola Konwertuj na, a Wyczyść wszystko czyści oba pola.

Metr sześcienny ma 1 000 l, a decymetr sześcienny dokładnie 1 l, bo litr jest specjalną nazwą decymetra sześciennego[1]. Z tego samego powodu centymetr sześcienny to 1 ml, więc strzykawka opisana w cm³ i miarka w mililitrach pokazują tę samą objętość.

Przy zamianie jednostek sześciennych każdy krok to mnożenie albo dzielenie przez tysiąc, bo zmieniają się naraz trzy wymiary: długość, szerokość i wysokość. Metr ma 10 decymetrów, więc sześcian o boku metra mieści 10 × 10 × 10 sześcianów o boku decymetra, czyli 1 000 dm³. Tak samo decymetr sześcienny to 1 000 cm³, a centymetr sześcienny to 1 000 mm³.

Symbol litra to mała litera l albo wielka L. Wielką literę Generalna Konferencja Miar dopuściła w 1979 roku, żeby małego l nie mylić z cyfrą 1[1], a przelicznik rozumie oba zapisy, także ml i mL.

Metr sześcienny potocznie nazywa się kubikiem[2]. Wodomierz pokazuje zużycie w metrach sześciennych, tak jak przewiduje unijna dyrektywa o przyrządach pomiarowych[3], więc 4 m³ na rachunku za wodę to 4 000 l. W centymetrach sześciennych podaje się pojemność silnika: silnik o pojemności 1598 cm³ to w przybliżeniu silnik 1,6 litra. Hektolitr, czyli 100 l, spotkasz w statystykach produkcji piwa i wina. Statystyki gazu podają miliardy metrów sześciennych, a miliard metrów sześciennych to dokładnie jeden kilometr sześcienny (km³). Przelicznik zrozumie też wpis „5 mld m3”.

Litry mają przedrostki tak samo jak metry. Mikrolitr, czyli milionowa część litra, to miara pipet laboratoryjnych, a w femtolitrach podaje się w badaniu krwi średnią objętość krwinki czerwonej (MCV). Femtolitr to tyle samo co mikrometr sześcienny. Megalitrów i gigalitrów używa się przy dużych zasobach wody. Gotowe tabele dla pojedynczych par mają konwerter m³ na litry i konwerter ml na litry.

Łyżka ma 15 ml, a łyżeczka 5 ml. To miary metryczne, w których łyżka ma trzy łyżeczki, tak jak w większości krajów[4], a te same liczby wpisują na etykiety żywności także Stany Zjednoczone[5]. Łyżka deserowa ma 10 ml. Szklanka jest naczyniem o pojemności ok. 200–250 ml[6], a przelicznik czyta wpis „2 szklanki” jako dwa cupy metryczne po 250 ml.

Przepisy z innych krajów mierzą jednak inaczej. Cup amerykański ma 236,5882365 ml, bo to połowa amerykańskiej pinty, a na etykietach żywności w USA cup liczy się jako 240 ml[5]. Australia, Kanada i Nowa Zelandia mierzą cupem metrycznym 250 ml[7], a Japonia cupem 200 ml[8]. Ryż w Japonii odmierza się jeszcze miarką gō, czyli ok. 180 ml, i taka miarka trafia do ryżowarów sprzedawanych także w Europie[7]. Niemiecka „Tasse” w przepisach to zwykle ósma część litra, czyli 125 ml[9].

Łyżka amerykańska ma około 14,79 ml, więc różni się od polskiej o niecałe 2%. Większą różnicę daje łyżka australijska, która ma 20 ml[4]. Amerykańskie przepisy używają też miar dash, szczypta (pinch) i smidgen, czyli kolejno 1/8, 1/16 i 1/32 łyżeczki. To miary umowne, których żaden urząd nie definiuje[10].

Gotowe przeliczenia kuchenne mają konwerter cup na ml, konwerter łyżek na ml i konwerter łyżeczek na ml.

Galon amerykański ma 3,785411784 l, a brytyjski 4,54609 l, czyli o jedną piątą więcej. Amerykanie przejęli z Anglii galon winny o pojemności 231 cali sześciennych, a Wielka Brytania w 1824 roku przyjęła nowy galon imperialny, czyli objętość 10 funtów wody[11]. Dziś brytyjska ustawa o miarach definiuje go jako 4,546 09 dm³[12].

Z tego rozejścia wynikają różnice w mniejszych jednostkach. Pinta amerykańska ma około 473,2 ml, a brytyjska około 568,3 ml. Pintą brytyjską podaje się piwo w pubach, a ustawa o miarach definiuje ją jako 0,568 261 25 dm³[12]. Galon brytyjski dzieli się na 160 uncji płynu, a amerykański na 128[13], więc uncja brytyjska ma około 28,41 ml, a amerykańska około 29,57 ml. Kwarta to w obu systemach ćwierć galonu, a gill ćwierć pinty.

Stany Zjednoczone mają też osobne miary ciał sypkich: suchą pintę, suchą kwartę, pek i buszel. Buszel ma 2150,42 cala sześciennego, czyli około 35,24 l[13], i do dziś służy w notowaniach giełdowych zboża[14]. Sucha kwarta jest o ok. 16% większa od kwarty płynów, więc w USA kwarta oznacza dwie różne objętości, zależnie od tego, czy mierzy się płyn, czy produkt sypki.

Fifth, czyli piąta część galonu (około 757 ml), była w USA zwykłą butelką alkoholu aż do 1980 roku. Zastąpiła ją butelka 750 ml, którą do dziś nazywa się czasem „metric fifth”[15]. Galony na litry i z powrotem przeliczy też konwerter galonów na litry.

Dawni aptekarze w Wielkiej Brytanii i USA odmierzali leki w minimach i drachmach płynu, a brytyjscy także w skrupułach płynu[13]. Brytyjska drachma płynu to ósma część uncji, a minim sześćdziesiąta część drachmy[12]. Amerykańska drachma płynu ma około 3,697 ml, a minim amerykański około 0,0616 ml.

Kroplę farmaceuci zaokrąglają do 0,05 ml, czyli 20 kropli na mililitr[16]. Prawdziwa kropla zależy od płynu i zakraplacza, więc wynik w kroplach traktuj orientacyjnie, a lek dawkuj według ulotki. Krople na mililitry przeliczy też konwerter kropli na ml.

Cal sześcienny ma 16,387064 cm³, stopa sześcienna 28,316846592 l, a jard sześcienny 764,554857984 l[13]. W calach sześciennych podaje się w USA pojemność skokową silników, często ze skrótem CID[17], więc silnik 350 CID ma 5,7354724 l. Przelicznik przyjmie wpis „350 CID”.

Z tych jednostek powstały miary branżowe. Stopa deskowa (board foot) to deska o grubości cala i boku stopy, czyli 144 cale sześcienne[18]. Cord to stos drewna opałowego o wymiarach 4 × 4 × 8 stóp, czyli 128 stóp sześciennych[19][13]. Akrostopa to woda, która pokryłaby akr ziemi warstwą jednej stopy, czyli około 1 233,5 m³[13]. W akrostopach podaje się w USA pojemność zbiorników retencyjnych[20]. Akrocal to dwunasta część akrostopy.

Amerykański urząd statystyki energii (EIA) przelicza ceny gazu podawane za Ccf, czyli sto stóp sześciennych, i za Mcf, czyli tysiąc stóp sześciennych[21]. Jeden Ccf to około 2,83 m³.

Tona rejestrowa to miara objętości, choć nazwa kojarzy się z masą: ma 100 stóp sześciennych, czyli około 2,83 m³. W tonach rejestrowych brutto (BRT) podawano całkowitą pojemność statku[22]. Tona frachtowa, czyli 40 stóp sześciennych, służy do liczenia opłat za przewóz ładunku lżejszego od wody morskiej[23]. Brytyjska tona wodna to 224 galony imperialne[13].

Baryłka ropy naftowej ma 42 galony amerykańskie, czyli 158,987294928 l. Taką wartość przyjęto zwyczajowo w statystyce ropy i produktów naftowych[13]. Ta sama nazwa oznacza w USA inne beczki: podatek od piwa liczy się od baryłki 31 galonów, a prawo wielu stanów ustala „baryłkę płynów” na 31,5 galona[13]. Brytyjska baryłka piwa ma 36 galonów imperialnych, czyli 163,65924 l[24].

Brytyjskie browary mają cały szereg mniejszych beczek. Firkin to ćwierć baryłki, czyli 9 galonów, i w takich beczkach najczęściej dostarcza się piwo typu cask ale. Kilderkin to pół baryłki, a pin pół firkina[24]. Hogshead piwny ma 54 galony imperialne[24], a dawny angielski hogshead winny 63 galony winne, czyli czwartą część beczki tun[25].

Winiarze we Francji leżakują wino w beczkach drewnianych o pojemności 225 l (barrique z Bordeaux) albo 228 l (pièce z Burgundii)[26]. Feuillette burgundzka ma 114 l, czyli pół beczki pièce[26]. Baryłki na litry przeliczy też konwerter baryłek na litry.

Zwykła butelka wina i szampana ma 0,75 l, półbutelka 0,375 l, a magnum dwie butelki, czyli 1,5 l. Większe butelki szampana noszą imiona postaci biblijnych i historycznych: jeroboam ma 3 l, rehoboam 4,5 l, matuzalem 6 l, salmanazar 9 l, baltazar 12 l, a nabuchodonozor 15 l. Jeszcze większe są salomon (18 l), primat (27 l) i melchizedek (30 l), który mieści 40 zwykłych butelek[27].

Metr przestrzenny (mp), nazywany też sterem, to metr sześcienny stosu drewna razem z przerwami między polanami[28]. Przelicznik liczy go jako 1 m³, bo tyle miejsca zajmuje stos. Samego drewna jest w nim mniej: według normy PN-93/D-95000 zwykle ok. 0,65 m³, a przy gatunkach o cienkiej korze, takich jak buk, grab, jodła i świerk, ok. 0,7 m³[28]. Gdy kupujesz 10 mp drewna opałowego, dostajesz stos o objętości 10 m³, w którym jest ok. 6,5–7 m³ litego drewna.

W Królestwie Polskim drewno opałowe mierzono sągiem, czyli połową sążnia sześciennego. Sąg nowopolski miał około 2,58 m³[29], a amerykański cord ma około 3,62 m³.

Garniec był podstawową dawną miarą objętości w Polsce. Reforma z 1764 roku ustaliła dla Korony garniec koronny o pojemności 3,77 litra, a w 1766 roku Litwa dostała garniec litewski o pojemności 2,82 litra. Oba dzieliły się na 4 kwarty po 4 kwaterki, beczka płynów miała 72 garnce, a korzec, miara zboża, 32 garnce[30]. Przelicznik liczy więc kwartę staropolską jako ok. 0,943 l, a korzec warszawski jako ok. 121 l.

Korzec dzielił się na 4 ćwierci, a 30 korcy tworzyło łaszt, miarę zboża w portach nadbałtyckich[31][14][32]. Antał, czyli ćwierć beczki, miał 18 garncy, ale w praktyce jego pojemność zależała od regionu i płynu, od ok. 35 do 90 l[33][31]. Przed reformą korce różniły się między miastami: w XVI–XVIII wieku było ich ok. 300, np. toruński miał ok. 54,8 l, a wrocławski 74,1 l[14].

W Królestwie Polskim od 1819 do 1849 roku obowiązywały miary nowopolskie, które przybliżyły dawne nazwy do systemu metrycznego. Kwarta nowopolska miała dokładnie litr, garniec 4 l, ćwierć 32 l, korzec 128 l, a łaszt 3840 l. Płyny mierzono beczką o pojemności 100 l i stągwią o pojemności 200 l[29]. Garniec wyszedł z użycia, ale kwaterkę, czyli ćwierć litra, spotyka się do dziś[34]. Gdy wpiszesz w pole liczbę z samym słowem „kwaterka”, np. „2 kwaterki”, przelicznik weźmie właśnie kwaterkę nowopolską.

Miary nowopolskie miały też jednostki sześcienne liczone z łokcia 57,6 cm. Stopa sześcienna nowopolska ma 23,887872 l, a łokieć sześcienny 191,102976 l[29].

W 1849 roku Królestwo Polskie przeszło z miar nowopolskich na miary rosyjskie[35]. Podstawową miarą płynów było wiadro. Od 1835 roku miało ono pojemność 30 funtów wody destylowanej, czyli 750,57 cala sześciennego[36], a przelicznik liczy je jako ok. 12,3 l. Wiadro dzieliło się na 10 sztofów i 100 czarek, a beczka miała 40 wiader[35][37].

Zboże mierzono rosyjskim garncem o pojemności 3,28 l[30]. Osiem garncy tworzyło czetwierik[35], a osiem czetwierików czetwiert[38], czyli ok. 209,9 l.

W zaborach pruskim i austriackim obowiązywały miary niemieckie i wiedeńskie. Prusy w 1816 roku zdefiniowały kwartę jako 64 cale sześcienne, a szefel do zboża jako 3072 cale sześcienne. Wiadro (Eimer) miało 60 kwart, okseft 3 wiadra, a ohm 2 wiadra[39]. Przelicznik liczy kwartę pruską jako około 1,145 l, a szefel jako około 54,96 l.

Bawarska Maß była według ustawy z 1869 roku 208. częścią szefla bawarskiego, czyli miała około 1,069 l[40]. Wiedeńska Maß miała 1,414724 l, Seidel ćwierć Maß, a wiadro wiedeńskie 40 Maß, czyli ok. 56,6 l. Zboże mierzono wiedeńskim Metzen o pojemności 61,48682 l, który dzielił się na 16 Massel[41]. Te same miary obowiązywały w Galicji, gdzie Maß nazywano miarą, Seidel zajdlem, a Massel garncem[42]. Ustawa Związku Północnoniemieckiego z 1868 roku zachowała dawne nazwy dla nowych miar: Schoppen to pół litra, Faß hektolitr, a szefel 50 litrów[43].

Szwajcaria w latach 1838–1876 miała miary dopasowane do metrycznych: Maß to 1,5 l, wiadro (Eimer) ćwierć Saum, a Saum 100 Maß, czyli 150 l. Zboże mierzono w Viertel po 15 l i Malter po 10 Viertel[44].

W Czechach pinta przed XVI wiekiem miała niecały litr, a później prawie 2 litry. Żejdlik (žejdlík) był ćwiercią pinty, czyli niecałymi pół litra, a jego nazwa pochodzi przez niemiecki Seidel od łacińskiej situli[45]. Zboże mierzono korcem praskim, który od 1764 roku miał 93,54 l i dzielił się na 4 wiertele (věrtel)[46]. W 1765 roku Czechy przejęły austriacki system miar[47], czyli wiedeńską Maß, Seidel i Metzen.

Paryż

Paryska pinta miała 48 cali sześciennych, czyli około 0,952 l. Chopine to pół pinty, a velte 8 pint. Wino sprzedawano w beczkach muid po 288 pint. Zboże mierzono w boisseau, czyli ok. 12,7 l, a 12 boisseau tworzyło setier[48]. Od 1812 do 1840 roku obowiązywał też boisseau usuel o pojemności dokładnie 12,5 l[49].

Kastylia

Hiszpańskie tablice z 1852 roku podają dla Kastylii cántarę wina, czyli arrobę, o pojemności 16,133 l, arrobę oliwy o pojemności 12,563 l i fanegę zboża o pojemności 55,501 l[50]. Cuartillo płynów to ćwierć azumbre, czyli 504 ml, a cuartillo ziarna to ćwierć celemín, ok. 1156 ml[51].

Lizbona

Portugalia mierzyła płyny w canadach po 1,4 l. Almude miało 12 canad, pipa wina 25 almude, a tonel 2 pipy. Ziarno mierzono w alqueire po 13,8 l, a moio miało 60 alqueire[52].

Włochy

Każde włoskie państwo przed zjednoczeniem miało własne miary, a oficjalne tablice z 1877 roku przeliczyły je na system metryczny[53]. We Florencji barile wina miało 45,584 l i dzieliło się na 20 fiaschi[54]. W Mediolanie wino mierzono brentą o pojemności 75,5544 l[55].

Przed 1824 rokiem Anglia miała kilka galonów naraz. Galon piwny (ale gallon) miał 282 cale sześcienne, czyli 4,621152048 l, a galon winny 231 cali sześciennych i to on przetrwał jako galon amerykański[11]. Irlandia liczyła galon jako 217,6 cala sześciennego[56], a Szkocja mierzyła piwo pintą o pojemności ok. 1,7 l[57], prawie trzy razy większą od angielskiej. Wszystkie znajdziesz w grupie Dawne brytyjskie.

Japoński gō ma około 180,4 ml, a chiński sheng dokładnie litr. Japońska ustawa o miarach z 1891 roku ustaliła shō na 2401/1331 litra, czyli około 1,804 l, a gō to jego dziesiąta część. To ma dziesięć shō, a koku sto shō[58]. W gō liczy się do dziś także sake[7].

Chińska ustawa z 1929 roku uprościła dawne miary: sheng to dokładnie litr, ge dziesiąta część litra, dou 10 l, a dan 100 l[59].

Rzymska amfora miała pojemność stopy sześciennej. Kongiusz był jej ósmą częścią, a sekstariusz szóstą częścią kongiusza. Zachowane naczynia miarowe różnią się między sobą, a badacze oceniają sekstariusz na 500–580 ml[60]. Przelicznik liczy amforę ze stopy rzymskiej 0,296 m, tej samej co w przeliczniku długości, czyli jako ok. 25,9 l. Zboże Rzymianie mierzyli modiusem, czyli trzecią częścią amfory.

Grecy mierzyli wino i oliwę ksestesem, równym rzymskiemu sekstariuszowi, i większymi miarami: chus miał 6 ksestesów, a metretes 12 chusów. Zboże odmierzano chojniksem (2 ksestesy) i medymnem (48 chojniksów)[61].

W Egipcie podstawową miarą zboża był hekat, ok. 4,8 l. Papirus Rhinda dzieli hekat na 10 hinu, a tę miarę znajdziesz na liście jako egipski hin. Najmniejszą miarą było ro, czyli 1/320 hekatu[62]. W Mezopotamii podstawą była sila o pojemności ok. 1 l, a gur miał 300 sila[63].

Biblia mierzy zboże efą, a płyny batem. Według Księgi Ezechiela efa i bat mają jednakową miarę, każda to dziesiąta część chomera (Ez 45,11), a dziesięć bat stanowi kor (Ez 45,14)[64]. Omer to dziesiąta część efy (Wj 16,36)[64]. Mniejsze miary to sea, kab, hin i log.

Pojemności bata nie da się podać jedną liczbą. Przypisy angielskiego przekładu NIV przeliczają go na ok. 22 l[65], Jewish Encyclopedia na 36,44 l[66], a niemiecka Wikipedia podaje zakres 22–40 l[67]. Przelicznik liczy bat jako ok. 22 l, a pod polami pokazuje zakres ze źródeł.

W Księdze Izajasza dziesięć morgów winnicy daje jeden bat wina, a chomer ziarna wyda jedną efę (Iz 5,10)[64]. Morze z brązu w świątyni Salomona mieściło dwa tysiące bat (1 Krl 7,26)[64], czyli ok. 44 000 l. Biblia Warszawska oddaje te miary polskimi słowami: w Iz 5,10 pisze o baryłce wina i korcu ziarna, a w 1 Krl 7,26 o dwóch tysiącach wiader[68].

Na weselu w Kanie stało sześć stągwi kamiennych, z których każda mogła pomieścić dwie lub trzy miary (J 2,6)[64]. W tekście greckim chodzi o metretes[69], a przypis NIV przelicza każdą stągiew na ok. 75–115 l[70]. W przypowieści o nieuczciwym rządcy dłużnicy są winni sto beczek oliwy i sto korcy pszenicy (Łk 16,6–7)[64], a w tekście greckim stoi sto bat i sto kor[69]. Korzec z Kazania na górze, pod którym nie stawia się światła (Mt 5,15)[64], to w tekście greckim modius[69].

Basen olimpijski służy w mediach jako potoczna miara dużych objętości. Ma 50 m długości i 25 m szerokości, a przy umownej głębokości 2 m mieści 2500 m³ wody[71]. W Australii wodę mierzy się czasem portami w Sydney: jeden sydharb, czyli cała woda w porcie w Sydney, to ok. 562 gigalitry[72], czyli ok. 220 000 basenów olimpijskich.